Πανελλαδική Γραμματεία Εκπαιδευτικών - Κριτική στα νέα βιβλία

Το ταξικό μήνυμα των φετινών Γενικών Εξετάσεων

jim — Sun, 03 Jun 2012 11:09:48 +0000

Οι φετινές Γενικές Εξετάσεις συνεχίζονται τη στιγμή που γράφεται αυτό το άρθρο. Ο σκοπός που όλοι νομίζουμε ότι οι εξετάσεις αυτές εξυπηρετούν είναι η επιλογή των τελειόφοιτων μαθητών Λυκείου για την εισαγωγή τους στις Ανώτατες Πανεπιστημιακές Σχολές. Φέτος, όμως, οι εξετάσεις αυτές φαίνεται να εξυπηρετούν και έναν ακόμη στόχο.

Αυτό που μέχρι στιγμής έχουμε παρατηρήσει είναι μια πολύ σημαντική αύξηση της δυσκολίας των θεμάτων των εξετάσεων. Στη νεοελληνική γλώσσα η κυρία Αρβελέρ δήλωσε ότι αυτή ποτέ δε θα έβαζε το κείμενό της σε πανελλήνιες εξετάσεις. Στη Βιολογία Γενικής Παιδείας τα θέματα ήταν σημαντικά πιο δύσκολα από άλλες χρονιές, ενώ το ίδιο συνέβη στα Μαθηματικά Γενικής Παιδείας και στη Φυσική Γενικής Παιδείας. Στη δε Φυσική Κατεύθυνσης η Ενωση Ελλήνων Φυσικών (ΕΕΦ) χαρακτήρισε τα θέματα ως εξής: «Εκτός από το πρώτο θέμα που αποτελούσε το 1/4 των θεμάτων (δηλαδή 25 μονάδες), τα υπόλοιπα απαιτούσαν μεγάλη εμπειρία και ιδιαίτερη διαίσθηση στη φυσική, σαν να επρόκειτο για διαγωνισμό ταλέντων φυσικής». Γιατί το έγραψε αυτό η ΕΕΦ; Ψάχνοντας βρήκα ότι το επίμαχο θέμα Γ4 μοιάζει πολύ με ένα θέμα που μπήκε στον Πανελλήνιο Διαγωνισμό Φυσικής το 2009. Από το διαγωνισμό αυτό επιλέγεται η ομάδα που θα εκπροσωπήσει την Ελλάδα στην Παγκόσμια Ολυμπιάδα Φυσικής. Οντως, λοιπόν, ήταν θέματα για ταλέντα. Αν επικεντρωθούμε, όμως, όπως οι περισσότεροι, στο ερώτημα Γ4 που δεν ήταν σωστά διατυπωμένο και οδηγούσε τους μαθητές σε μια εξωφρενική λύση αν το διαπραγματεύονταν σωστά, θα χάσουμε το σημαντικότερο μήνυμα των εξετάσεων αυτών:

Γιατί σε πανελλήνιες εξετάσεις και μέσα σε περίοδο οικονομικής κρίσης τα θέματα είναι τόσο δύσκολα;

Ξέρουμε πολύ καλά όλοι μας ότι η εκπαίδευσή μας μόνο κατ' όνομα είναι δωρεάν παιδεία. Η αλήθεια, λοιπόν, είναι ότι αν ένας μαθητής με μόνο εφόδιο τη διδασκαλία του δημόσιου σχολείου συμμετάσχει στις γενικές εξετάσεις είναι απίθανο να τα καταφέρει. Οποιος δεν έχει να πληρώσει για πάνω από ένα χρόνο φροντιστήρια ή να κάνει ιδιαίτερα μαθήματα, όποιος δεν μπορεί να αγοράσει φροντιστηριακά βοηθήματα σε περισσότερα από ένα μαθήματα, πολύ δύσκολα μπορεί να επιτύχει στις εξετάσεις αυτές. Τι μήνυμα, λοιπόν, εκπέμπουν αυτές οι εξετάσεις στις εκατοντάδες χιλιάδες άνεργους, στους απεργούς, στους εργαζόμενους που αμείβονται με ψίχουλα; Πολύ απλά ότι τα παιδιά τους δεν έχουν καμία τύχη σε αυτό το υποτιθέμενο αξιοκρατικό σύστημα, όσες ικανότητες και αν έχουν. Η προσπάθεια που αυτή τη στιγμή κάνει το αστικό κράτος με όπλο του τα πολύ δύσκολα θέματα είναι να σβήσει από τα παιδιά των λαϊκών οικογενειών το όραμα των πανεπιστημιακών σπουδών, ενισχύοντάς το ταυτόχρονα σε όλους όσοι μέσα σε αυτή την κρίση μπορούν να πληρώνουν τους ακριβούς φροντιστάδες και ιδιαιτεράδες. Είναι υπερβολικό αυτό; Οχι, αν σκεφτεί κανείς ότι παρόμοιο ερώτημα με το περίφημο πια Γ4 στη Φυσική υπήρχε σαν ερώτημα (σωστά όμως διατυπωμένο) σε άσκηση πολύ γνωστού φροντιστηριακού βοηθήματος, όχι όμως στο σχολικό βιβλίο. Σε πολλά, λοιπόν, φροντιστήρια το περίφημο αυτό ερώτημα είχε διδαχθεί. Σε πόσα σχολεία όμως;

Αφού, λοιπόν, οι αστοί σβήσουν το όνειρο της εισαγωγής σε ΑΕΙ των παιδιών των λαϊκών οικογενειών στη συνέχεια θα αρχίσει η προπαγάνδα για την τεχνολογική εκπαίδευση. Στόχος τους είναι να στρέψουν αυτά τα παιδιά εκεί. Το έχουν ήδη πει κάνοντας συγκρίσεις με άλλες χώρες. Γιατί σε άλλες χώρες της Ευρώπης το 60% των μαθητών να πηγαίνει στην τεχνολογική εκπαίδευση ενώ εδώ να θέλουν να γίνουν όλοι επιστήμονες; Είναι το συνηθισμένο τους επιχείρημα. Ενώ, λοιπόν, προσπαθούν να στρέψουν τα παιδιά στην τεχνολογική εκπαίδευση, ταυτόχρονα οι ίδιοι την υποβαθμίζουν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι προτάσεις για τα νέα αναλυτικά προγράμματα των ΕΠΑΛ, όπου αφαίρεσαν από τη Β' Λυκείου τη Φυσική. Στο ερώτημα πώς θα μπορέσει κάποιος να γίνει ένας καλός τεχνικός χωρίς Φυσική δεν απαντούν. Και δεν μπορούν να απαντήσουν γιατί τελικά ο στόχος δεν είναι να παράξουν μέσα από την τεχνολογική εκπαίδευση καλούς τεχνικούς με ισχυρή θεωρητική βάση, που θα τους εξασφαλίσει μια μελλοντική εκπαίδευση και συνεπώς μια καλή ζωή, αλλά μια μεγάλη μάζα πρακτικά ανειδίκευτων εργατών που σε όλη τους τη ζωή θα δουλεύουν για ένα κομμάτι ψωμί.

Αυτό το μήνυμα των εξετάσεων θα γίνει πολύ έντονο στο τέλος Αυγούστου. Να θυμηθούμε ότι πριν από μερικά χρόνια οι παπαγάλοι του συστήματος μας μιλούσαν συνεχώς για τα παιδιά των λαϊκών οικογενειών τα οποία έμπαιναν σε ΤΕΙ με βαθμό πρόσβασης μικρότερο του 10. Είμαι σίγουρος ότι στο τέλος Αυγούστου αυτοί οι ίδιοι θα παρουσιάζουν (ξεχνώντας την τεράστια δυσκολία των φετινών θεμάτων) βάσεις σχολών που θα είναι σημαντικά χαμηλότερες του 10 και θα σκίζουν τα ρούχα τους για την κατάντια του εκπαιδευτικού μας συστήματος που επιτρέπει σε αυτούς τους απαίδευτους να καταλαμβάνουν θέσεις στα ΤΕΙ. Τα οποία ΤΕΙ ταυτόχρονα υποβαθμίζονται και άλλο με τη μείωση της χρηματοδότησης, με τις μειώσεις των προσλήψεων των συμβασιούχων καθηγητών, με τη συνεχή υποβάθμιση της παρεχόμενης εκπαίδευσης.

Το δικαίωμα στη μόρφωση για όλους κατακτήθηκε με αγώνες

Είναι ένα ακόμα δικαίωμα που κινδυνεύει να χαθεί μέσα σε αυτή τη λαίλαπα του «ευρωμονόδρομου» αν δεν το υπερασπιστούμε όσο μπορούμε καλύτερα, ξεκινώντας με το απλό που είναι η ψήφος μας στο ΚΚΕ στις 17 του Ιούνη και συνεχίζοντας με τον αγώνα μας για την Παιδεία των σύγχρονων λαϊκών αναγκών. Αυτό που η δημόσια Εκπαίδευσή μας χρειάζεται είναι αγωνιστική απάντηση σήμερα, όχι αύριο.

Tags:

Βασικές θέσεις

Κριτική στα νέα βιβλία

Βασική Κατηγορία:

Κείμενα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Απαράδεκτες αναφορές στο «δόκανο του κομμουνισμού»!

jim — Thu, 24 May 2012 13:10:36 +0000

Προκλητικά προσαρμοσμένα στο ξαναγράψιμο της Ιστορίας τα χτεσινά θέματα Ιστορίας γενικής παιδείας


Eurokinissi

Τον τρόπο και το στόχο της διδασκαλίας της Ιστορίας στο σχολείο, ήρθαν να θυμίσουν τα θέματα στα οποία εξετάστηκαν χτες οι υποψήφιοι Ιστορίας γενικής παιδείας στις πανελλαδικές εξετάσεις. Ανάμεσα στα άλλα ζητήματα, οι υποψήφιοι κλήθηκαν να απαντήσουν σε ερωτήσεις για διεργασίες μετά το Β' παγκόσμιο πόλεμο, με διατυπώσεις που ξεδιάντροπα παραχαράσσουν την Ιστορία, συκοφαντούν την Σοβιετική Ενωση, αναπαράγουν το ξαναγράψιμο της Ιστορίας στα μέτρα των εχθρών του σοσιαλισμού και οποιασδήποτε άλλης λαϊκής κατάκτησης.

Ανάμεσα σε άλλα, στο Δ' θέμα των εξετάσεων οι υποψήφιοι κλήθηκαν: «Αντλώντας στοιχεία από τα κείμενα που σας δίνονται και με βάση τις ιστορικές σας γνώσεις να αναφερθείτε στις διαφωνίες και τις ρυθμίσεις των συμμάχων - νικητών του Β' Παγκοσμίου Πολέμου από το 1945 ως το 1949 σχετικά με το μέλλον της Ανατολικής Ευρώπης (μονάδες 10) και της Γερμανίας (μονάδες 15)».

Σε ό,τι αφορά το πρώτο από τα τρία κείμενα, ο τίτλος μιλά από μόνος του: «Εγκαθίδρυση φιλοσοβιετικών καθεστώτων στην Ανατολική Ευρώπη» του Ε. Χατζηβασιλείου. Οπως γίνεται και με το βιβλίο Ιστορίας της Γ' Λυκείου, αυτό που «μένει» στο μαθητή είναι ότι τα σοσιαλιστικά καθεστώτα «επιβλήθηκαν», παρά τη θέληση των λαών. Δεν υπονοείται καν το γεγονός ότι επέλεξαν το σοσιαλιστικό τρόπο ανάπτυξης.

Πιο προκλητικό είναι το τρίτο κείμενο με τίτλο: «Διενέξεις των Συμμάχων για το μέλλον της Γερμανίας» και προέρχεται από την «Ιστορία της Ευρώπης» των Bernstein και R. Milza: «Η ΕΣΣΔ, που είχε υποστεί τα πάνδεινα από τη γερμανική εισβολή και φοβόταν μήπως οι Αμερικανοί αξιοποιήσουν την στρατιωτική υπεροχή που τους πρόσφερε η αποκλειστική κατοχή ατομικών όπλων με σκοπό να διαλύσουν το "προλεταριακό κράτος" (κάτι που κανένας δεν σκεφτόταν σοβαρά στις Ηνωμένες Πολιτείες), επιδόθηκε συστηματικά στη διάλυση των εργοστασίων της ζώνης που έλεγχε, για να ενισχύσει τη δική της οικονομική ανόρθωση και να πετύχει τη μακρόχρονη εξασθένηση του παλιού της εχθρού. Απεναντίας, οι Αμερικανοί και οι Βρετανοί, που πίστευαν ότι μια Γερμανία φτωχή, δυσαρεστημένη και απογυμνωμένη από ηγετικά στελέχη θα πιανόταν πιο εύκολα στο δόκανο του κομμουνισμού, έδωσαν γρήγορα τέλος στην πολιτική της αποβιομηχάνισης και των αντιναζιστικών εκκαθαρίσεων»...! Στο κείμενο αμφισβητούνται ακόμα και τα σχέδια για διάλυση του προλεταριακού κράτους και εμφανίζονται σαν αποκύημα της φαντασίας της ΕΣΣΔ, τη στιγμή που αδιαμφισβήτητα ιστορικά στοιχεία, αποδεικνύουν τον βρώμικο ρόλο όχι μόνο των ΗΠΑ, αλλά άλλων ιμπεριαλιστικών κρατών ενάντια στην Σοβιετική Ενωση.

Στο ίδιο πνεύμα ήταν και το δεύτερο κείμενο που δόθηκε, του καθηγητή Θ. Βερέμη με τίτλο: «Το συμμαχικό Συμβούλιο Ελέγχου στη Γερμανία».

«Ιδεολογική απόχρωση χωρίς ισχυρή τεκμηρίωση»

Την - τουλάχιστον - ιδεολογική μονομέρεια των θεμάτων επισημαίνει και η Πανελλήνια Ενωση Φιλολόγων, στο καθιερωμένο σχόλιό της για τις εξετάσεις στα Φιλολογικά μαθήματα. Ειδικά για το θέμα Δ1 σχολιάζει ότι «βασίζεται σε ιστορικές πληροφορίες, που βρίσκονται στη σελ. 143, αλλά η επιλογή των κειμένων γίνεται από δευτερογενείς πηγές και η εξαγωγή των συμπερασμάτων έχει ιδεολογική απόχρωση, χωρίς να υπάρχει ισχυρή τεκμηρίωση από πρωτογενείς πηγές. Τέλος, επισημαίνουμε ότι τα θέματα παρουσιάζουν δυσκολίες στο περιεχόμενό τους και περιορίζουν τη σκέψη του μαθητή, χωρίς να αφήνουν περιθώρια στον υποψήφιο, για καλύτερη επεξεργασία του θέματος, κριτικά και δημιουργικά», αναφέρει η ΠΕΦ.

Πάντως, σε ανάλογο πνεύμα κινείται και το βιβλίο Ιστορίας της Γ' Λυκείου, που χαρακτηρίζεται από την εχθρότητα προς τα λαϊκά κινήματα, έχει ευρωπαϊκό προσανατολισμό υμνώντας την ΕΕ και δεν χάνει ευκαιρία να συκοφαντήσει το σοσιαλισμό που γνωρίσαμε.

Χτες, οι υποψήφιοι των πανελλαδικών εξετάσεων εξετάστηκαν επίσης στη Βιολογία, στη Φυσική και τα «Μαθηματικά και Στοιχεία Στατιστικής» γενικής παιδείας, ανάλογα με την επιλογή τους. Οι αντίστοιχες επιστημονικές ενώσεις κάνουν λόγο για απαιτητικά θέματα που χρειάζονταν καλή προετοιμασία.

Ο,τι γράφτηκε με αίμα δε σβήνει με βρώμικο μελάνι!

Η χτεσινή πρόκληση - περί αυτού πρόκειται - του υπουργείου Παιδείας, που στο μάθημα της Ιστορίας εξέτασε τους μαθητές στο κατά πόσο έχουν αφομοιώσει όλο το μίσος της αστικής τάξης και τη χυδαία αστική προπαγάνδα απέναντι στο πρώτο εργατικό κράτος στην Ιστορία, τη Σοβιετική Ενωση, δεν είναι κεραυνός σε ξάστερο ουρανό.

Το σχολείο που διδάσκει την «αιωνιότητα» του καπιταλιστικού συστήματος, που διαπαιδαγωγεί από πολύ μικρές ηλικίες τα παιδιά των λαϊκών στρωμάτων με τις καπιταλιστικές «αξίες», δε θα μπορούσε να υπερασπίζεται την ιστορική αλήθεια, πόσο μάλλον την πρώτη προσπάθεια της εργατικής τάξης να ζήσει χωρίς εκμεταλλευτές, να οικοδομήσει το δικό της μέλλον. Πρόκειται για το σχολείο που έχει κάνει τον αντικομμουνισμό επίσημο μάθημα μέσα στη σχολική τάξη, αναπαράγοντάς τον μέσα σε σχολικά βιβλία, εκδηλώσεις, προβολές. Είναι το σχολείο που αντικαθιστά την 9η Μάη - μέρα της Αντιφασιστικής Νίκης των Λαών - με τη «μέρα της ΕΕ», της λυκοσυμμαχίας των Ευρωπαίων βιομηχάνων, των αντικομμουνιστικών μνημονίων, που έχει στην παρανομία μια σειρά Κομμουνιστικά και Εργατικά Κόμματα, την ώρα που δέχεται κυβερνήσεις φιλοναζιστών και οργανώνει «εκδηλώσεις τιμής στα SS»! Αυτό το σχολείο έχουν πρότυπο σοσιαλδημοκράτες και φιλελεύθεροι, με την ξεχωριστή συμβολή και των οπορτουνιστών που επιτίθενται με λύσσα στην πρώτη προσπάθεια των λαών να απαλλαγούν από τους καπιταλιστές. Σε αυτό το σχολείο βρίσκουν θέση «επιστήμονες» αντικομμουνιστές και λοιποί τηλεοπτικοί αστέρες - παραχαράκτες της Ιστορίας, τύπου Βερέμη (για χρόνια πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Παιδείας όλων των κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ και ΝΔ) ή Χατζηβασιλείου (επιστημονικός συνεργάτης του ιδρύματος Καραμανλή).

Κάθε καλοπροαίρετος μαθητής, γονιός, εκπαιδευτικός, ανεξάρτητα απ' το αν συμφωνεί σε όλα με το ΚΚΕ, πρέπει να προβληματιστεί για το ποιον εξυπηρετούν τα γκαιμπελίστικα και ανιστόρητα περί συνεργασίας κομμουνιστών και ναζιστών, το σβήσιμο της θυσίας 20 εκατομμυρίων Σοβιετικών ενάντια στο ναζισμό. Για το ποιοι και γιατί δικαιώνουν στα μάτια 18χρονων μαθητών τους ιμπεριαλιστές, που «έδωσαν γρήγορα τέλος στις αντιναζιστικές εκκαθαρίσεις στην ΟΔ Γερμανίας», «για να μην πέσει στο δόκανο του κομμουνισμού». Για το στόχο όσων παρουσιάζουν τους λαούς που αποφάσισαν να οικοδομήσουν τη δική τους εξουσία ως «κατεχόμενους» από τη Σοβιετική Ενωση και τον Κόκκινο Στρατό. Να προβληματιστεί σοβαρά και για το πού το πάνε όλοι εκείνοι που το προηγούμενο διάστημα έδιναν τη μάχη για σχολεία «αποστειρωμένα» από κάθε ιδεολογική και πολιτική αντιπαράθεση και ύψωναν το λάβαρο ενάντια στους κομμουνιστές με το σύνθημα «έξω τα κόμματα από τα σχολεία».

Σε συνθήκες γενικευμένης καπιταλιστικής κρίσης και το αστικό σχολείο πρωτοστατεί ώστε η οργή και η αγανάκτηση των νέων να μη συναντηθούν με την πολιτική πρόταση του ΚΚΕ. Ωστε να παρουσιαστεί σαν μονόδρομος η καπιταλιστική βαρβαρότητα, να παρουσιαστεί ο αγώνας ενάντια στην εκμετάλλευση σαν «έγκλημα».

Οι προσπάθειές τους αποδεικνύουν τον τρόμο και την αδυναμία των καπιταλιστών απέναντι στην ιστορική αλήθεια και στη δύναμη που έχουν οι λαοί όταν αποφασίζουν να πάρουν την εξουσία και τα κλειδιά της οικονομίας στα χέρια τους. Η αλήθεια είναι αυτή. Μόνο με ψέματα και διαστρέβλωση της ιστορικής αλήθειας μπορούν να σταθούν απέναντι στην οργή και το δίκιο των εργατών για τους καταπιεστές τους.

Τους ξαναλέμε: Δεν μας τρομάζουν οι παραχαράκτες της Ιστορίας. Μας γεμίζουν πείσμα και ευθύνη. Για να δυναμώσουμε το ιδεολογικό και πολιτικό μέτωπο με την αστική τάξη σε κάθε σχολείο και τάξη, για να φτάσει παντού η πολιτική πρόταση του ΚΚΕ και η ιστορική αλήθεια. Γιατί η Ιστορία έχει μία αλήθεια κι αυτή τη γράφουν οι λαοί! Γιατί - όπως τονίζεται και στο Δοκίμιο Ιστορίας του Κόμματός μας - «επιστήμη σημαίνει αλήθεια και αλήθεια για την κοινωνική πρόοδο σημαίνει σοσιαλιστική - κομμουνιστική προοπτική»!

Tags:

Δευτεροβάθμια

Κριτική στα νέα βιβλία

Βασική Κατηγορία:

Κείμενα

Το 1821 μέσα από το βιβλίο Ιστορίας της Γ` Λυκείου*

jim — Sun, 27 Mar 2011 10:24:47 +0000

Η χειραγώγηση της συνείδησης μέσω της Ιστορίας είναι μια πολύμορφη και σύνθετη διαδικασία. Περιλαμβάνει τη συνδρομή μιας σειράς μέσων, που δρουν ταυτόχρονα σε πολλαπλά επίπεδα διαμόρφωσής της (Κατώτερη, Μέση και Ανώτερη Εκπαίδευση, Πολιτισμός, ΜΜΕ, κ.ά.). Σε αυτά προστέθηκε πρόσφατα και η απόπειρα του ΣΚΑΪ να αποδώσει με τηλεοπτικούς όρους το 1821. Η εν λόγω σειρά δεν είναι άσχετη με το αντικείμενο του σημερινού μας άρθρου. Κοινός τους παρανομαστής δεν είναι απλά ο κ. Θ. Βερέμης (εκ των βασικών συντελεστών της σειράς και επικεφαλής της ομάδας «κριτών - αξιολογητών» του βιβλίου Ιστορίας της Γ` Λυκείου), αλλά η ουσία της χειραγώγησης της Ιστορίας που επιχειρείται.

Με μια πρώτη ματιά στις «επίμαχες» ενότητες του βιβλίου, αμέσως συνειδητοποιεί κανείς την απουσία των κοινωνικών τάξεων, των κινητήριων δυνάμεων της Ιστορίας, από την ίδια την Ιστορία. Οι κοινωνικοταξικές αντιθέσεις και συγκρούσεις που σημάδεψαν και εν πολλοίς καθόρισαν τις ιστορικές εξελίξεις τη δοσμένη περίοδο (τέλη 18ου - αρχές 19ου αιώνα), τόσο στον ελλαδικό χώρο όσο και γενικότερα, αμβλύνονται έως και αποσιωπούνται εντελώς.

Γεγονότα, πρόσωπα και ιδέες απογυμνώνονται από το κοινωνικοοικονομικό πλαίσιο, την υλική βάση, μέσα από την οποία αναδείχθηκαν και απέκτησαν ιστορικό ρόλο.

Η αλληλουχία των ιστορικών γεγονότων εμφανίζεται λίγο - πολύ ως ένα απλό, ασύνδετο ή ακόμα και τυχαίο άθροισμα ημερομηνιών, προσώπων, τοπωνυμιών και ούτω καθεξής. Λείπουν το υπόβαθρο, οι γενεσιουργές αιτίες, οι βαθύτερες διεργασίες που τα συνδέουν και τους δίνουν περιεχόμενο.

Ενότητες 1 & 2: Το «γενικότερο πλαίσιο»

Το βιβλίο ξεκινά από το 1815, την ίδρυση της Ιεράς Συμμαχίας και τη λεγόμενη «παλινόρθωση» του «παλαιού καθεστώτος». Με άλλα λόγια, εισάγει τον μαθητή σε μιαν ιστορική εποχή από ένα γεγονός που ουσιαστικά επήλθε ως συνέπεια ενός άλλου. Το άλλο (η Γαλλική Επανάσταση) έρχεται εκ των πραγμάτων σε δεύτερη μοίρα. Η αντίδραση εδώ προηγείται της δράσης.

Η «παλινόρθωση», αναφέρει το βιβλίο, αποσκοπούσε στο «να αναχαιτιστούν οι δυνάμεις της ανατροπής που είχε εκθρέψει η Γαλλική Επανάσταση» (σελ. 11).

Ομως, οι δυνάμεις αυτές έκαναν την επανάσταση και δεν τις εξέθρεψε η επανάσταση. Οσο για το ποιες ήταν αυτές οι δυνάμεις, δε θα το μάθουμε ποτέ. Ούτε θα μάθουμε τι ήταν η Γαλλική Επανάσταση στην ουσία της. Για το ποια ήταν η ηγετική, η κινητήρια δύναμή της: Η ανερχόμενη αστική τάξη (που της προσέδωσε και το συγκεκριμένο περιεχόμενο - χαρακτήρα). Το πώς, το γιατί έφτασε να διεκδικεί την εξουσία και από ποιον (ανάπτυξη του καπιταλισμού, του καινούριου, πάλη και ρήξη με το φεουδαρχισμό, του παλιού, που αποτελούσε πια τροχοπέδη στην παραπέρα ανάπτυξή του).

Οι κοινωνικές τάξεις εξαλείφονται, ταξική πάλη δεν υπάρχει, η κοινωνικοταξική βάση της ιστορικής εξέλιξης πάει περίπατο. Πώς εξηγούνται, λοιπόν, οι συγκρούσεις της εποχής; Ως «διαμάχη» μεταξύ «προοδευτισμού» και «συντηρητισμού». Πρόκειται, δηλαδή, για μια πάλη ιδεών! Οι ιδέες αυτές δεν αντιστοιχούν σε κοινωνικές δυνάμεις, εμφανίζονται ως έχουσες ρίζες αυθύπαρκτες, ως προϊόν παρθενογένεσης!

Παρομοίως, η έννοια του «έθνους» απογυμνώνεται από τους υλικούς όρους μέσα από τους οποίους συγκροτήθηκε ως ιστορική κατηγορία. «Αν στη Δυτική Ευρώπη», αναφέρεται στη σελίδα 11, «η γλώσσα και εν μέρει το θρήσκευμα αποτέλεσαν τα κυριότερα στοιχεία στον σχηματισμό των εθνών, στην Κεντρική και την Ανατολική Ευρώπη τα στοιχεία αυτά δεν προσφέρονταν για ανάλογη εθνογενετική διαδικασία». Γιατί «δεν προσφέρονταν»; Δεν υπήρχε διάκριση γλωσσών και θρησκειών; Βεβαίως υπήρχε. Και τότε πώς μπορούμε να εξηγήσουμε την Επανάσταση του 1821 (εκτός και αν θεωρήσουμε ότι η Ελλάδα ανήκει γεωγραφικά στη Δυτική Ευρώπη); Το στοιχείο που καθόρισε τη διαμόρφωση των αστικών - εθνικών κινημάτων και των αστικών εθνών - κρατών ήταν η ανάπτυξη των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής.

Η εθνική αφύπνιση που συντελέστηκε την περίοδο κατάλυσης του φεουδαρχισμού από την ανερχόμενη αστική τάξη είχε και ανάλογο περιεχόμενο. Ο εθνικισμός προστέθηκε στο ιδεολογικό οπλοστάσιο της νεαρής αστικής τάξης, στην πάλη της για συγκρότηση δικού της, αστικού έθνους - κράτους. Στο βιβλίο, ο «εθνικισμός» και ο «φιλελευθερισμός» παρουσιάζονται ως δύο «συγγενή», αλλά διακριτά «κινήματα».

Η διάβρωση, όμως, των συνειδήσεων δεν εξαντλείται μόνο σε αυτά. Ανάμεσα στα ιστορικά «διδάγματα» που οι συγγραφείς του βιβλίου, με το βλέμμα στραμμένο στο σήμερα, προσπαθούν να περάσουν στους μαθητές είναι και τα εξής:

Η αντίδραση των «εστεμμένων αρχόντων της Ευρώπης» στα αστικά - εθνικά κινήματα της εποχής φέρεται ως απόρροια της πεποίθησης των πρώτων «ότι οι πολυεθνικές αυτοκρατορίες της γηραιάς ηπείρου εξυπηρετούσαν - καλύτερα από τα εθνικά κράτη - την ειρήνη»! Δεν απειλούνταν η εξουσία τους! Η καταστολή των κινημάτων αυτών σε μια σειρά χώρες έγινε με φιλειρηνικά κίνητρα! Λίγο - πολύ, όπως ο ιμπεριαλισμός επεμβαίνει σήμερα «ανθρωπιστικά» απανταχού της Γης, για τη διατήρηση της ...ειρήνης!

Στη συνέχεια μαθαίνουμε πως ο Μέτερνιχ («κυρίαρχη προσωπικότητα» της Ιεράς Συμμαχίας) «αν και Αυστριακός στην καταγωγή, πίστευε πως ήταν πρώτα από όλα Ευρωπαίος και πως την ιδέα της Ευρώπης στήριζε και προωθούσε». Επομένως, υπήρξε πολέμιος «των εθνικών κινημάτων και των εθνικών κρατών», εφόσον αυτά «υπονόμευαν το όραμα της ευρωπαϊκής ενότητας»! Στον ίδιο τόνο και ο τσάρος Αλέξανδρος ο Α', ο οποίος «είχε ενθουσιαστεί με την ιδέα μιας χριστιανικής ένωσης της Ευρώπης». Αυτές οι θέσεις τους εξέφραζαν τα ταξικά και κρατικά συμφέροντά τους για το λεγόμενο Ανατολικό Ζήτημα, ενώ οι συγγραφείς του βιβλίου τις χρησιμοποιούν για να προπαγανδίζουν και να εκθειάζουν την Ευρωπαϊκή Ενωση. Αυτό στο βιβλίο επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά με κάθε δυνατό τρόπο.

Ενότητα 3: Η Επανάσταση του 1821

Η εισαγωγή στην Επανάσταση του 1821 γίνεται επίσης μακριά και έξω από τα γενεσιουργά της αίτια. Λείπει η οποιαδήποτε αναφορά στις κοινωνικοϊστορικές διεργασίες που οδήγησαν στην άνοδο της ελληνικής αστικής τάξης, στην εθνική αφύπνιση, η οποία συντελέστηκε πρώτα και κύρια στις γραμμές της, στην επαναστατική ψυχολογία και το ιδεολογικοπολιτικό πρόγραμμα που άντλησε από τη Γαλλική (αστική) Επανάσταση κ.ο.κ., διαμορφώνοντας έτσι σε μια πορεία το αίτημα για συγκρότηση ενός ανεξάρτητου αστικού έθνους - κράτους.

Τουναντίον, η Επανάσταση του 1821 εμφανίζεται ως «προϊόν εθνικού κινήματος, το οποίο αναπτύχθηκε κατά τις τελευταίες δεκαετίες του 18ου αιώνα και τις πρώτες του 19ου, αν και οι καταβολές του ανάγονταν σε προγενέστερες εποχές» (σελ. 16). Από ποιον, πώς και γιατί αναπτύχθηκε αυτό το «εθνικό» κίνημα, ποια υπήρξε η ηγέτιδα κοινωνική δύναμη πίσω από αυτό, δεν αναφέρεται πουθενά. Αφήνεται να εννοηθεί ότι σύμπαν το «έθνος», όλοι οι Ελληνες γενικά, ξεσηκώθηκαν το 1821 «ύστερα από πολλούς αιώνες υποταγής», προκειμένου να εξασφαλίσουν «ανεξάρτητη εθνική εστία» (αίτημα που εμφανίζεται ότι προϋπήρχε ανέκαθεν και όχι ως προϊόν μιας συγκεκριμένης εποχής).

Βεβαίως, εν συνεχεία, προστίθεται πως «το ελληνικό εθνικό κίνημα ήταν πολιτικό κίνημα» (όχι κοινωνικό), υπό την έννοια ότι, πέρα από την απελευθέρωση, αποσκοπούσε και «στη σύσταση αντιπροσωπευτικής και ευνομούμενης πολιτείας» (σελ. 16). Ενα κράτος, δηλαδή, «νεωτερικό» (κατά την προσφιλή ορολογία του αστικού κοσμοπολιτισμού), όχι αστικό. Η ουσία όμως δεν έγκειται στο αν το νέο κράτος θα είχε εκλογές ή ευνομία, αλλά στο ποια τάξη θα είχε την εξουσία και - κατά συνέπεια - τι χαρακτήρα θα είχε το νέο κράτος. Ολοι οι επαναστατικοί θεσμοί, τα Συντάγματα και οι δομές εξουσίας καταμαρτυρούν ακριβώς τον αστικό χαρακτήρα του υπό σύσταση κράτους. Ομως γι' αυτά δε γίνεται λόγος.

Στα «κυριότερα συστατικά στοιχεία του ελληνικού εθνικού κινήματος» που παρατίθενται στην ίδια σελίδα περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων: Η σύνδεση με την αρχαιότητα, η «ταύτιση των Ελλήνων με τους άλλους Ευρωπαίους» (να την πάλι η ευρω-λαγνεία!), η «καταγγελία της τουρκικής κυριαρχίας ως παράνομης» και το «δικαίωμα των Ελλήνων ...να συστήσουν ανεξάρτητη και ευνομούμενη πολιτεία (το κύριο πάντοτε είναι η ...υπακοή στους νόμους!)». Η επίκληση στη «νομιμότητα» της Επανάστασης του 1821 επανέρχεται ξανά και ξανά.

Στη σελίδα 25, για παράδειγμα, αναφέρεται πως «η ελληνική επανάσταση αποσκοπούσε στην αποκατάσταση της νομιμότητας» μιας και διεξήχθη «εναντίον παράνομου ηγεμόνα». Πως οι «Ελληνες είχαν υποδουλωθεί διά της βίας, αλλά δεν είχαν συνομολογήσει συνθήκη ειρήνης με τον Οθωμανό ηγεμόνα και κυρίαρχο, ότι δεν ήταν "αποστάτες", επειδή δεν είχαν υποταχθεί σε νόμιμη εξουσία, και ότι η Ελλάδα δεν αποτελούσε νόμιμο τμήμα της οθωμανικής επικράτειας». Γι' αυτά, δήθεν, προσπαθούσαν να πείσουν οι επαναστατημένοι Ελληνες και τις «Μεγάλες Δυνάμεις»!

Εκτός του ότι τα τμήματα των ελληνόφωνων χριστιανών (Εκκλησία, Φαναριώτες, κοτζαμπάσηδες) είχαν υλικό συμφέρον, εξουσία και αρμοδιότητες στα πλαίσια αυτής της δήθεν παράνομης εξουσίας (της οθωμανικής), μπορεί να τίθεται θέμα για το αν μια επανάσταση είναι «νόμιμη» ή «παράνομη»; Ολες οι επαναστάσεις είναι νόμιμες . Η νομιμότητά τους στηρίζεται στο δίκιο της κάθε φορά ανερχόμενης τάξης να πάει μπροστά τον κόσμο, να ανατρέψει την ξεπερασμένη ιστορικά νομιμότητα της τάξης που φεύγει (ή πρέπει να φύγει) από το προσκήνιο της Ιστορίας.

«Την Επανάσταση του 1821», λοιπόν, «την προκάλεσε η Φιλική Εταιρεία» (σελ. 16). Την οργάνωσε, ναι. Την προκάλεσε, όχι. Οι επαναστάσεις «προκαλούνται» ως το αποτέλεσμα αντικειμενικών παραγόντων, των κοινωνικοοικονομικών αντιθέσεων που ωριμάζουν στο βαθμό ρήξης. Ο υποκειμενικός παράγοντας οργανώνει και καθοδηγεί την επανάσταση. Αλλά και από τον τελευταίο, λείπει - όπως και στο υπόλοιπο βιβλίο - η κοινωνική δύναμη, η αστική τάξη που στελέχωσε και έδωσε το πολιτικό στίγμα της Φιλικής Εταιρείας.

Αμέσως μετά πληροφορούμαστε πως όλη αυτή η βία θα μπορούσε και να αποφευχθεί: «Η αγριότητα με την οποία αντέδρασε (ο Σουλτάνος) ...στην πρόκληση των Ελλήνων (εννοεί την Επανάσταση!) απέτρεψε το ενδεχόμενο μεσολάβησης μεταξύ των δύο μερών, κατέστησε τους Ελληνες εμπόλεμους (!) και, εν μέρει, έκρινε και την έκβαση της επανάστασης» (σελ. 17). Θα μπορούσε, δηλαδή, να αποφευχθεί η αιματοχυσία με συνεννόηση, με διάλογο; Να επιτευχθούν οι σκοποί της επανάστασης δίχως επαναστατική βία; Αγώνας ανεξαρτησίας χωρίς αγώνα;

Η στάση των λεγόμενων «Μεγάλων Δυνάμεων» απέναντι στην Επανάσταση εμφανίζεται χονδροκομμένα, με ασάφειες που δεν επιτρέπουν στον μαθητή να εντοπίσει τα πραγματικά τους κίνητρα, τις αντιθέσεις και τους ανταγωνισμούς που υπήρχαν μεταξύ τους και που σε μεγάλο βαθμό καθόρισαν την πολιτική τους απέναντι στην οθωμανική αυτοκρατορία γενικά και το ελληνικό ζήτημα ειδικότερα. Απεναντίας, γίνεται αναφορά στη «συμπάθεια του χριστιανικού κόσμου», στην παραδοχή εκ μέρους των «Μεγάλων Δυνάμεων» ότι «Ελληνες και Τούρκοι δεν ήταν εύκολο να συμβιώσουν στο εξής», στην προσπάθεια των επαναστατημένων Ελλήνων να τους πείσουν για τη «νομιμότητα» της Επανάστασης και στο «κίνημα του φιλελληνισμού» (σελ. 25). Ταυτόχρονα με αυτόν τον τρόπο προσπαθούν να περάσουν και τη λογική ότι η επανάσταση του 1821 είχε θρησκευτικό χαρακτήρα, ενώ δεν είχε καθόλου τέτοιο χαρακτήρα. Ηταν επανάσταση αστική.

Το τελευταίο, μάλιστα, γίνεται πάτημα για την προβολή - για μια ακόμη φορά - του «ευρωενωσιακού οράματος»: «Σύντομα το ελληνικό ζήτημα έγινε υπόθεση της Ευρώπης και γενικότερα της ανθρωπότητας ...πίσω απ' όλα τα αίτια που τους κινούν (τους φιλέλληνες) ακούεται σαν μέσα από το νεφέλωμα η φωνή, η κραυγή της Ευρώπης, η νεογεννώμενη ιδέα της ευρωπαϊκής κοινότητας, ενότητας και αλληλεγγύης, που γίνεται πια πραγματικότητα στη σύγχρονη εποχή. Αλλωστε, ξεκάθαρα διατυπώνει τη σκέψη του αυτή ο Gorres ότι η Ευρώπη είναι υποχρεωμένη να βοηθήσει τους Ελληνες και αυτό ανταποκρίνεται σε μια αλληλεγγύη που υπάρχει μεταξύ των μελών της "ευρωπαϊκής φυλής"» (σελ. 25-26)!

Οσον αφορά τις κοινωνικές δυνάμεις που έλαβαν μέρος στην Επανάσταση, η εικόνα είναι από συγκεχυμένη έως πλήρως διαστρεβλωμένη. Καταρχάς, όπως διαπιστώσαμε ήδη, καμιά αναφορά δε γίνεται στην ηγέτιδα - κινητήρια δύναμη της Επανάστασης, την αστική τάξη, που της προσέδωσε και το ανάλογο κοινωνικοπολιτικό περιεχόμενο. Ούτε στις πλατιές μάζες της αγροτιάς ή στη μικρή ακόμα αριθμητικά εργατική τάξη (ναύτες, τεχνίτες, κ.ά.), που επάνδρωσαν με ηρωισμό και αυτοθυσία τις γραμμές επαναστατημένων μαζών. Για τις δε κοινωνικές δυνάμεις που συναντάμε στο βιβλίο (πρόκριτοι, καπεταναίοι, ιεράρχες, στρατιωτικοί, διανοούμενοι της διασποράς, Φιλικοί), λείπει η αναφορά στο ταξικό. Σε ποια τάξη ανήκαν; Ποια η θέση, ο ρόλος τους στο οθωμανικό σύστημα εξουσίας; Και, αντίστοιχα, ποια η στάση και ο ρόλος τους στην Επανάσταση; Ποιες οι αντιθέσεις, οι αμφιταλαντεύσεις που σχηματίστηκαν στις γραμμές τους και γιατί;

Αντ' αυτού, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με έναν αυθαίρετο διαχωρισμό μεταξύ δήθεν των «φιλελεύθερων διανοούμενων και πολλών στελεχών της Φιλικής Εταιρείας» που «πρόβαλλαν τις φιλελεύθερες αρχές» από τη μια και των «προκρίτων, ιεραρχών και των καπετάνιων» που «εξέφραζαν συντηρητικές απόψεις» από την άλλη (σελ. 25).

Ωστόσο δεν απαντούν στα ερωτήματα: Πώς οι καπεταναίοι, δηλαδή το εφοπλιστικό κεφάλαιο, έφτασαν να συγκαταλέγονται μαζί με τους ιεράρχες ως φορείς «συντηρητικών απόψεων»; Πώς εξηγούνται οι ιεράρχες (κυρίως του κατώτερου, αλλά και του μεσαίου κλήρου), που εντάχθηκαν στη Φιλική και συντάχθηκαν με την αστική τάξη στην οργάνωση και διεξαγωγή της Επανάστασης; `Η οι πρόκριτοι, στις γραμμές των οποίων υπήρξαν επίσης σημαντικές διαφοροποιήσεις (πολλοί υπήρξαν μέλη της Φιλικής Εταιρείας και συμμάχησαν με τους εμπόρους και τους εφοπλιστές κατά τις διεξαχθείσες ενδοαστικές - «εμφύλιες» - συγκρούσεις);

Αργότερα (σελ. 30), οι αντιθέσεις στις γραμμές των επαναστατών εμφανίζονται ως διαμάχη μεταξύ του Υψηλάντη, των Φιλικών και των στρατιωτικών από τη μια και των προκρίτων από την άλλη (εδώ το εφοπλιστικό κεφάλαιο εξαφανίζεται εντελώς). Μάλιστα, οι πρώτοι χαρακτηρίζονται «ολιγαρχικοί» (γιατί υποστήριζαν την έμμεση εκλογή αντιπροσώπων), ενώ οι δεύτεροι «δημοκρατικοί» (γιατί υποστήριζαν την άμεση εκλογή τους από το λαό)! Κάπου εκεί υπεισέρχονται και κάποιοι «νεήλυδες», οι οποίοι, από τα συμφραζόμενα και μόνο (αναφορά στη συμμετοχή τους στη σύνταξη των φιλελεύθερων συνταγμάτων, κ.λπ.), συμπεραίνουμε ότι πρόκειται για τους Φαναριώτες και Φιλικούς Α. Μαυροκορδάτο, Θ. Νέγρη, κ.ά. εκπροσώπους της αστικής τάξης και διανόησης που έφτασαν στο Μοριά και τη Ρούμελη με την έκρηξη της Επανάστασης (και εδώ εμφανίζονται ως Ελληνες της διασποράς που ήρθαν σχεδόν ως έποικοι). Πρόκειται για μια πλήρως παραποιημένη εικόνα των ενδοαστικών συγκρούσεων που έλαβαν χώρα στην πορεία της Επανάστασης.

Για να συμπληρωθεί η γενικότερη σύγχυση, οι συγγραφείς του βιβλίου, στη σελίδα 31 (2 σελίδες πριν ολοκληρωθεί η σχετική ενότητα), ρίχνουν «σφήνα» μιαν ετεροχρονισμένη αναφορά στον Ρήγα Φεραίο και στο πώς «δεν αποσκοπούσε στην ίδρυση "Βαλκανικής Ομοσπονδίας" όλων των λαών της περιοχής, όπως εσφαλμένα υποστηρίζεται από ορισμένους». Μεταξύ αυτών των «εσφαλμένων» να υποθέσουμε πως συγκαταλέγεται και ο ίδιος ο Ρήγας, μιας και στα έργα του «Θούριος» και «Νέα Πολιτική Διοίκησις» δε θα μπορούσε να ήταν πιο σαφής!

Στο κλείσιμο πληροφορούμαστε πως «το πολίτευμα των Ελλήνων διαμόρφωσαν εν τέλει οι "φυσικοί ηγέτες" (!) του τόπου, οι πρόκριτοι, οι αρχιερείς και οι καπεταναίοι, με τη συνδρομή των "προκομμένων" του έθνους, των λογίων. Αυτοί ήταν τότε οι "πολιτικώς ενήλικες" (!) και αυτοί ήλεγχαν την επαναστατική εξουσία, αυτοί στήριξαν την επανάσταση, χωρίς δε τη στήριξή τους μπορεί να θεωρηθεί βέβαιο ότι η επανάσταση θα είχε καταρρεύσει. Ηταν το "παλαιόν σύστημα" των προεστών και των αρχιερέων...» (σελ. 32). Οι λαϊκές τάξεις που πήραν τα όπλα, προφανώς, δε συνέδραμαν και πολλά, δεν αποτελούσαν «φυσικούς ηγέτες του τόπου», ούτε ήταν «πολιτικώς ενήλικες». Ηταν, όμως, το «παλαιόν σύστημα των προεστών και των αρχιερέων» που επικράτησε στα πλαίσια του επαναστατημένου κράτους; Η απάντηση είναι κατηγορηματικά όχι. Πρόκειται για πλήρη ιστορική διαστρέβλωση. Τουναντίον, η αστική τάξη σάρωσε το παλιό και σε επίπεδο επαναστατικών θεσμών και με ένοπλη βία.

Στο τέλος, δε, του κεφαλαίου (σελ. 33), οι μαθητές καλούνται να τοποθετηθούν για τα λεγόμενα «δάνεια της Ανεξαρτησίας» από την Αγγλία, τονίζοντας - προκαταβολικά - πως «παρά τους επαχθείς όρους ...η σύναψή τους θεωρείται μεγάλη επιτυχία για τους Ελληνες»!

Εν κατακλείδι ...στο σήμερα

Οι λαθροχειρίες και οι διαστρεβλώσεις του βιβλίου Ιστορίας της Γ` Λυκείου έχουν σαφές ιδεολογικοπολιτικό περιεχόμενο και στοχεύουν ξεκάθαρα στις συνειδήσεις των μαθητών - και μελλοντικών εργαζομένων - στο σήμερα.

Οι κοινωνικές δυνάμεις εξοβελίζονται από το ιστορικό προσκήνιο. Η ταξική πάλη διαγράφεται από κινητήρια δύναμη της κοινωνικοϊστορικής εξέλιξης. Ετσι, αυτό που μένει είναι η λογική ότι τις επαναστάσεις δεν τις πραγματοποιεί ο λαϊκός παράγοντας (με ηγέτιδα κάθε φορά μια κοινωνική δύναμη - τότε ήταν η αστική τάξη, σήμερα η εργατική), αλλά οι ηγέτες, τα πρόσωπα και οι ιδέες (ξεκομμένα και αυτά από την υλική βάση μέσα από την οποία αναδείχθηκαν). Οτι η ρήξη με το παλιό δεν επέρχεται αντικειμενικά, ως αποτέλεσμα της ωρίμανσης των δοσμένων κοινωνικοοικονομικών συνθηκών και της δράσης του υποκειμενικού παράγοντα. Επομένως, σήμερα, που ο καπιταλισμός έχει σαπίσει και οι υλικές προϋποθέσεις για το σοσιαλισμό έχουν ωριμάσει, που η αστική τάξη έχει καταλάβει τον τότε ρόλο της φεουδαρχίας και τη θέση της ως ηγέτιδα δύναμη της κοινωνικής προόδου έχει πλέον η εργατική, δεν μπορεί να τίθεται θέμα επαναστατικής ρήξης!...

Η όποια αντίδραση, σύμφωνα με τους συγγραφείς του βιβλίου, ακόμη και μια επανάσταση, πρέπει να είναι «νόμιμη». Οι διαφορές, οι αντιθέσεις μεταξύ εκμεταλλευτών και εκμεταλλευόμενων, μεταξύ αδικούντων και αδικούμενων, πρέπει να λύνονται με διαβούλευση, με συναίνεση. Οχι με βία. «Σύνεση» λοιπόν και «νομιμότητα», δηλαδή υποταγή στον ιμπεριαλισμό...

* Πρόκειται για την «Ιστορία του νεότερου και του σύγχρονου κόσμου (από το 1815 έως σήμερα)» της Γ` τάξης Γενικού Λυκείου και Δ` τάξης Εσπερινού Λυκείου Γενικής Παιδείας.

Του
Αναστάση ΓΚΙΚΑ
Δρ. Πολιτικών Επιστημών,συνεργάτη του Τμήματος Ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ

Tags:

Κριτική στα νέα βιβλία

Βασική Κατηγορία:

Κείμενα

Με αφορμή την έρευνα «ΠΙΖΑ» του ΟΟΣΑ για την Παιδεία

jim — Wed, 15 Dec 2010 09:04:31 +0000

Την περασμένη βδομάδα, ο ιμπεριαλιστικός οργανισμός ΟΟΣΑ δημοσίευσε τα αποτελέσματα της έρευνάς του για την Παιδεία των κρατών - μελών του, κατά το 2009, το γνωστό διαγωνισμό «ΠΙΖΑ». Πρόκειται για έρευνα στρατευμένη στην υπηρεσία του κεφαλαίου και ενταγμένη στη βασική κατεύθυνση του ΟΟΣΑ ότι η εκπαίδευση «διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής», δηλαδή - μεταφράζοντας - η εκπαίδευση έχει σημαντικό ρόλο στην αύξηση της καπιταλιστικής κερδοφορίας και της θωράκισης της αστικής κοινωνίας.

Ο διαγωνισμός «ΠΙΖΑ» ξεκίνησε το 1997 προκειμένου να συμβάλει στην κεντρική αποτίμηση της εξέλιξης των αστικών εκπαιδευτικών συστημάτων. Χρησίμευσε επίσης για να αξιοποιηθούν τα δήθεν ουδέτερα πορίσματά του προκειμένου να περιτυλίξει με επιστημονικοφανές περιτύλιγμα τις αντιδραστικές αναδιαρθρώσεις στο χώρο της εκπαίδευσης και ως μέσο πίεσης στη λαϊκή συνείδηση για να αποδεχτεί την αξιολόγηση της Παιδείας στα μέτρα και τα σταθμά των επιχειρήσεων. Να κάνει δηλαδή δικό της πρόβλημα το πρόβλημα των αστών.

Η χώρα μας συμμετέχει στο πρόγραμμα «ΠΙΖΑ» από το 2000 και πολλές «καινοτομίες» έχουν συνδεθεί με τις επιδόσεις των μαθητών μας σε αυτό. Ας θυμηθούμε ότι συστάθηκε ολόκληρη ομάδα το 1998 στο Κέντρο Εκπαιδευτικής Ερευνας για να παράγει «θέματα δεξιοτήτων» αντίστοιχα με αυτά που καλούνται οι μαθητές να απαντήσουν στο πρόγραμμα «ΠΙΖΑ», προκειμένου να δημιουργήσει τράπεζα θεμάτων δεξιοτήτων και να τα διοχετεύσει στα σχολεία.

Μάλιστα, οι αλλαγές στα αναλυτικά προγράμματα και τα σχολικά βιβλία που σχεδιάστηκαν από το ΠΑΣΟΚ και εφαρμόσθηκαν από τη ΝΔ υλοποίησαν τις κατευθυντήριες γραμμές του κεφαλαίου που απαιτούσε αλλαγές με πρόφαση τις χαμηλές επιδόσεις των μαθητών μας στο διεθνή διαγωνισμό. Τα αποτελέσματα είναι γνωστά: Αναλυτικά προγράμματα όπου η γνώση απαξιώνεται και υποκαθίσταται από δεξιότητες χρηστικού, επιφανειακά επικοινωνιακού περιεχομένου, βιβλία που χαρακτηρίζονται από αντιεπιστημονικότητα, αποσπασματικότητα, ιδεολογική μονομέρεια, αντικομμουνισμό.

Ε, λοιπόν, είναι αυτά τα βιβλία που σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας συνέβαλαν στη σχετικά μικρή άνοδο των επιδόσεων των Ελλήνων μαθητών στο διαγωνισμό «ΠΙΖΑ», που ανακοινώθηκαν πρόσφατα. Είναι τα ίδια βιβλία που χαρακτηρίστηκαν ακατάλληλα για τους μαθητές από τις Ομοσπονδίες Γονέων και Εκπαιδευτικών, επιβάρυναν τις λαϊκές οικογένειες με πρόσθετα βάρη και αύξησαν τα κέρδη των εκδοτικών ομίλων. Τώρα, κανείς δε δικαιούται να σφυρίζει ανήξερος! Τα νέα αναλυτικά προγράμματα και βιβλία και κυρίως αυτά που θα έρθουν είναι επικίνδυνα για τη λαϊκή οικογένεια και τα παιδιά της. Είναι όμως κερδοφόρα για το κεφάλαιο.

Ας σημειωθεί ότι οι υψηλές επιδόσεις των Φινλανδών στο διαγωνισμό «ΠΙΖΑ», σύμφωνα με τον κοινωνιολόγο Whitty, συνδέθηκαν με την αντιεκπαιδευτική πολιτική που ακολούθησαν, που συνδέεται με την αποκέντρωση, την επιλογή σχολείου από τους γονείς, τη συρρίκνωση του δημόσιου τομέα, την απορρύθμιση και ιδιωτικοποίηση της εκπαίδευσης, τη συνεχή αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου, την είσοδο μάνατζερ στα σχολεία και την καθοδήγηση της εκπαιδευτικής πολιτικής με βάση τις επιδόσεις σε διαγωνισμούς. Δεν είναι άραγε αυτές οι αναδιαρθρώσεις που υλοποιεί σήμερα το ελληνικό αστικό κράτος με ευκαιρία την καπιταλιστική κρίση χρησιμοποιώντας τα εκλεπτυσμένα ψευτοεπιστημονικά συμπεράσματα του προγράμματος «ΠΙΖΑ»; Και επειδή οι Φινλανδοί έχουν αρχίσει να ανησυχούν για την πτώση των επιδόσεών τους, για την αδιαφορία των μαθητών τους για το διάβασμα, μήπως τελικά όλα αυτά επιβεβαιώνουν τις εκτιμήσεις του ΚΚΕ ότι οι αντιδραστικές αναδιαρθρώσεις βλάπτουν και άμεσα, αλλά και προοπτικά την παιδική σκέψη, συνολικά τον παιδικό ψυχισμό;

Θα ήταν παράλειψη να μη γίνει μικρή αναφορά στο ιδεολογικο-πολιτικό περιεχόμενο των θεμάτων του «ΠΙΖΑ», το οποίο έχει αναλάβει να προγυμνάσει τους μαθητές με θέματα όπως: Να επικοινωνούν εποικοδομητικά με τον εργοδότη, να αποδέχονται ότι θα δουλεύουν από τα 15 ως τα 65 και εθελοντικά μέχρι τα 80, να θεωρούν φυσικό να εργάζονται 60 ώρες τη βδομάδα, να θεωρούν ότι θα είναι άνεργοι γιατί ψάχνουν για μόνιμη δουλειά, με άλλα λόγια να αποδέχονται τον εργασιακό μεσαίωνα (από θέματα «ΠΙΖΑ» του 2000). Είναι και αυτός βασικός στόχος της εκπαίδευσης στο αστικό κράτος: Η παραγωγή φτηνού, αμόρφωτου, χωρίς δικαιώματα και ενσωματωμένου εργατικού δυναμικού.

Στην τοποθέτηση για το διαγωνισμό «ΠΙΖΑ» δεν χωράνε «ήξεις αφήξεις», ούτε «ναι μεν αλλά». Απάντηση στο διαγωνισμό «ΠΙΖΑ», που αποκαλύπτει την άρρηκτη σχέση οικονομίας - πολιτικής και εκπαίδευσης στο έδαφος του καπιταλισμού, δεν μπορεί να είναι η γραμμή του οπορτουνισμού και της ΟΛΜΕ που επικαλείται το Φινλανδικό Μοντέλο και τις Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας. Απάντηση είναι η πάλη για μια κοινωνία που θα λειτουργεί με κριτήριο την ικανοποίηση των λαϊκών αναγκών, μια κοινωνία που τα γρανάζια θα γυρνούν χωρίς αφεντικά, πάλη που ξεδιπλώνεται σήμερα με κρίκο το αίτημα «την κρίση να πληρώσει η πλουτοκρατία»!

Μαργαρίτα ΚΟΥΣΑΘΑΝΑ
Μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του περιοδικού «Θέματα Παιδείας»,

Επιτροπή Εκπαιδευτικών του ΠΑΜΕ Καλλιθέας - Ν. Σμύρνης - Μοσχάτου - Π. Φαλήρου

Tags:

Κριτική στα νέα βιβλία

Βασική Κατηγορία:

Κείμενα

ΕΡΕΥΝΑ «PISA» ΤΟΥ ΟΟΣΑ : Εργαλείο αναδιαρθρώσεων στην Παιδεία

jim — Wed, 08 Dec 2010 08:01:02 +0000

Δόθηκσν χτες στη δημοσιότητα από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) τα αποτελέσματα της έρευνας «PISA» που διεξάγει κάθε τρία χρόνια, μετρώντας τις επιδόσεις των 15χρονων σε ανάγνωση, μαθηματικά, φυσικές επιστήμες. Πρόκειται για ένα εργαλείο που θεσμοθετήθηκε το 1997 για πρώτη φορά προκειμένου να χρησιμοποιηθεί στην προσπάθεια «παιδαγωγικής καθοδήγησης» που επιχειρεί ο διεθνής ιμπεριαλιστικός οργανισμός, για να προσαρμοστεί η εκπαίδευση στις καπιταλιστικές αναδιαρθρώσεις.

Οπως προκύπτει από την έρευνα που αναφέρεται στις επιδόσεις των μαθητών το 2009, στην κορυφή των επιδόσεων στις ικανότητες ανάγνωσης βρίσκονται η Κορέα και η Φινλανδία. Η Ελλάδα κατέχει την 24η θέση σε σύνολο 65 χωρών στις ικανότητες ανάγνωσης που αποτέλεσε και το βασικό αντικείμενο της έρευνας. Κάτω από το μέσο όρο του ΟΟΣΑ κατατάσσεται η Ελλάδα στα μαθηματικά και τις φυσικές επιστήμες, με την παρατήρηση ότι υπάρχει βελτίωση στις επιδόσεις στα μαθηματικά.

Ανάμεσα σε άλλα, η έρευνα εξετάζει το ζήτημα της σύνδεσης του κοινωνικο-οικονομικού υπόβαθρου των μαθητών με τις επιδόσεις, αντλώντας αυτονόητα συμπεράσματα αλλά και προσπαθώντας να αθωώσει σε κάποιες περιπτώσεις τους ταξικούς φραγμούς.

Η έρευνα βασίζεται σε δίωρο τεστ στο οποίο πήραν μέρος 500.000 μαθητές από περισσότερες από 70 χώρες (σ.σ. ο ΟΟΣΑ χρησιμοποιεί τον όρο «οικονομίες» αντί για χώρες) και δεν μετρά το αν οι μαθητές λαμβάνουν ολόπλευρη μόρφωση αλλά αποτιμά τις δεξιότητες (τι ξέρουν και «τι μπορούν να κάνουν» οι μαθητές).

«Τα καλύτερα εκπαιδευτικά αποτελέσματα είναι ισχυρή ένδειξη για μελλοντική οικονομική ανάπτυξη», δήλωσε με αφορμή την έρευνα ο Γενικός Γραμματέας του ΟΟΣΑ, αποτυπώνοντας έτσι αυτό που πρέπει να αντλήσει ως συμπέρασμα ο λαός: Οτι δηλαδή η εκδήλωση της καπιταλιστικής κρίσης, αποτελεί για το μεγάλο κεφάλαιο και τους υποστηρικτές του αφορμή για εκβιαστικά διλήμματα, για εντονότερη αναπροσαρμογή και του σχολείου στις απαιτήσεις του κεφαλαίου, εξαπολύοντας επίθεση στις μορφωτικές λαϊκές ανάγκες. Και τα πορίσματα της PISA είναι έτσι φτιαγμένα, ώστε να αποτελούν εργαλείο και σημείο αναφοράς για όσους χαράσσουν την αντιδραστική πολιτική.

Tags:

Πρωτοβάθμια

Διεθνείς οργανισμοί

Κριτική στα νέα βιβλία

Βασική Κατηγορία:

Κείμενα

Η διδασκαλία της κρίσης ή …η κρίση της διδασκαλίας! HKAΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ

jim — Mon, 06 Dec 2010 17:11:11 +0000

Όπως γίνεται εύκολα φανερό η αντιπαράθεση για τις αιτίες της κρίσης αποτελεί ζήτημα υψίστης σημασίας για τα στρατόπεδα τόσο της αστικής όσο και της εργατικής τάξης, αφού συνδέεται άμεσα και με το ζήτημα των δύο δρόμων ανάπτυξης της ελληνικής κοινωνίας. Σ’ αυτόν τον πόλεμο

των ιδεών η αστική τάξη διαθέτει έναν πανίσχυρο και πολυπλόκαμο μηχανισμό, ο οποίος κάθε δευτερόλεπτο μετατρέπει τα δικά της άγχη και τις δικές της επιδιώξεις, σε άγχη και επιδιώξεις του “έθνους”. Αυτός ο μηχανισμός ακούει στο όνομα κρατική εξουσία και σημαντικό στοιχείο του αποτελεί το αστικό σχολείο.

Σ’ αυτό το άρθρο θα εστιάσουμε το ενδιαφέρον μας στην επίσημη άποψη των αρμόδιων κρατικών θεσμών, του Υπουργείου Παιδείας και του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, για τα ζητήματα που σχετίζονται με την κρίση, όπως αυτή εκφράζεται στα οικονομικά μαθήματα του Λυκείου. Διαβάστε το σχετικό άρθρο που δημοσιεύτηκε στον Οδηγητή, στα επισυναπτόμενα.

Tags:

Δευτεροβάθμια

Κριτική στα νέα βιβλία

Βασική Κατηγορία:

Κείμενα

Στο στόχαστρο η ιστορική αλήθεια : Πολύμορφη προσπάθεια να ξαναγραφτεί η Ιστορία με στόχο τις νεανικές συνειδήσεις

jim — Thu, 28 Oct 2010 09:24:47 +0000

Η πολυμέτωπη επίθεση στην ιστορική αντικειμενική αλήθεια και ο ι προσπάθειες παραχάραξής της αποτελούν έκφραση της γενικότερης επίθεσης στις συνειδήσεις της νέας γενιάς. Στο πλαίσιο αυτό, επιχειρείται η Ιστορία να αποδομηθεί και να ξαναγραφτεί στα μέτρα της εκμεταλλεύτριας τάξης, ακυρώνοντας την προσφορά των προοδευτικών δυνάμεων, απογυμνωμένη από κάθε τι που θα εμπνεύσει και θα οδηγήσει σε πραγματική πρόοδο. Σ' αυτό το πνεύμα και στο σχολείο, οι νέοι μαθαίνουν μια Ιστορία στα μέτρα του συστήματος, η οποία στερεί την αλήθεια και όλα εκείνα τα στοιχεία που βοηθούν στη διαμόρφωση συμπερασμάτων για το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον.

Η περίπτωση του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, όπως διδάσκεται στα βιβλία της Γ' Γυμνασίου και Γ' Λυκείου αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Η εικόνα που παίρνουν οι μαθητές είναι πως τα αίτια του πολέμου δεν απορρέουν από τις ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις, ούτε από το κοινό «μέτωπο» των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων απέναντι στην ΕΣΣΔ και τη Διεθνή. Αντίθετα, το εκμεταλλευτικό σύστημα - που γέννησε και γεννά τους πολέμους - εξαγνίζεται π.χ. στο βιβλίο Ιστορίας Γ' Λυκείου όταν αναφέρεται ότι «ισχυρό υπήρξε το πλήγμα που δεχόταν, γενικότερα, το φιλελεύθερο δημοκρατικό πρότυπο στο πεδίο της οικονομίας και, κατ' επέκταση, η προοπτική της ευημερίας που ήδη διαφαινόταν. Πράγματι, η κοινοβουλευτική δημοκρατία, η οποία κατά τα τέλη της δεκαετίας του 1920 φαινόταν ότι είχε κυριαρχήσει στο διεθνές στερέωμα, δεχόταν την αυστηρή κριτική των εχθρών της. Η σταλινική Ρωσία και η φασιστική Ιταλία στο εξωτερικό, αλλά και οι οπαδοί τους στο εσωτερικό των δημοκρατικών χωρών της Ευρώπης ενθαρρύνονταν και ενισχύονταν στην αντίθεσή τους κατά του φιλελευθερισμού». Εμφανίζεται ούτε λίγο ούτε πολύ το κομμουνιστικό κίνημα σαν εχθρός της δημοκρατίας και της «ευημερίας».

Σε ό,τι αφορά το επιχειρησιακό μέρος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, στο ίδιο βιβλίο γίνεται προσπάθεια να μειωθεί ως και να εκμηδενιστεί η τεράστια προσφορά της ΕΣΣΔ στην αντιφασιστική νίκη. Ετσι, ως παράγοντας ανακοπής της επέλασης των γερμανικών στρατευμάτων δεν αναφέρεται μόνο η σθεναρή αντίσταση του σοβιετικού λαού αλλά πρώτα «η έλευση του χειμώνα». Αποκορύφωμα της προσπάθειας αυτής αποτελεί βέβαια ο χάρτης που δημοσιεύεται στη σελίδα 133 του βιβλίου και παρουσιάζει τις απώλειες του Β' Παγκοσμίου Πολέμου ανά χώρα. Στην ΕΣΣΔ δεν αναφέρεται αριθμός νεκρών και στις συνειδήσεις των μαθητών αποτυπώνεται μια τέτοια εικόνα, για έναν λαό μάλιστα που πλήρωσε με τον ασύλληπτο αριθμό των 27 εκατομμυρίων νεκρών που πολέμησαν για τη σοσιαλιστική τους πατρίδα και για τους λαούς όλου του κόσμου!

Για την εποποιία της Εθνικής Αντίστασης στη χώρα μας, που αποτελεί γνήσια πηγή έμπνευσης και αγώνα για τη νέα γενιά, το ίδιο βιβλίο ναι μεν αναφέρεται στο ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ, ωστόσο, αν ο μαθητής θέλει να μάθει τι ήταν, πρέπει να ακολουθήσει τον... αστερίσκο δίπλα στα αρχικά και να ανατρέξει στο γλωσσάρι στο τέλος του βιβλίου για να διαβάσει μια αράδα παραπάνω. Φυσικά, ούτε λόγος για τη στάση της αστικής τάξης, αλλά ούτε και για τα εγκλήματα των συμμάχων. Είναι χαρακτηριστικό ότι η ατομική βόμβα των Αμερικανών στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι συνοδεύονται από τη φράση: «Με την αμφιλεγόμενη ιστορικά αμερικανική αυτή ενέργεια (!) ένα νέο κεφάλαιο ανοιγόταν στην ιστορία της ανθρωπότητας».

Πολύπλευρη επίθεση

Η προσπάθεια παραχάραξης της Ιστορίας και η ανάδειξη ή απόκρυψη πλευρών της, δεν είναι μια διαδικασία που ξεκινά και σταματά στο σχολικό βιβλίο. Πάει χέρι χέρι με τη συνολική και συστηματική προσπάθεια δημιουργίας συνειδήσεων στα μέτρα του συστήματος. Η κατασυκοφάντηση και η απόκρυψη των επιτευγμάτων του σοσιαλισμού που γνωρίσαμε είναι... αγαπημένο θέμα και της ΕΕ σε ό,τι αφορά την προσπάθειά της να παρέμβει στις νεανικές συνειδήσεις. Ετσι, οι φετινές φιέστες για την πτώση του τείχους του Βερολίνου που διοργανώθηκαν από την ΕΕ έφτασαν με μορφές διαγωνισμών και χάπενινγκ και στα ελληνικά σχολεία, ώστε να πειστούν οι μαθητές ότι είναι λόγος για πανηγυρισμούς... Τη νεολαία είχε στόχο και η καθιέρωση της «άνοιξης της Ευρώπης» ή της μέρας της Ευρώπης προκειμένου η νέα γενιά να μη μάθει την 9η Μάη ως μέρα της αντιφασιστικής νίκης των λαών, αλλά να «γιορτάζει» επειδή ο Σούμαν (υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας) κάλεσε τις υπερδυνάμεις να ενώσουν την παραγωγή άνθρακα και χάλυβα. Να κατοχυρωθεί, δηλαδή, ως μια μέρα που έγινε μια από τις μεγαλύτερες μπίζνες του ευρωπαϊκού μεγάλου κεφαλαίου, προάγγελος της σημερινής ιμπεριαλιστικής ένωσης κρατών και όχι η μέρα της νίκης των λαών ενάντια στο φασισμό.

Το σχολείο είναι χώρος διαμόρφωσης συνειδήσεων και το μεγάλο κεφάλαιο το γνωρίζει καλά γι' αυτό και, εντείνοντας την επίθεσή του στο λαό, εντείνει και τις αναδιαρθρώσεις στο περιεχόμενό της εκπαίδευσης. Εκεί γίνεται η γνωριμία της νεολαίας με την Ιστορία, εκεί διαμορφώνεται η όποια ιστορική συνείδηση, πάνω και στην οποία οικοδομείται και η μετέπειτα στάση ζωής. Είναι ανάγκη η γνώση της αντικειμενικής αλήθειας, της Ιστορίας της εργατικής τάξης και των κατακτήσεών της. Ομως, δεν είναι, βέβαια, αυτός ο στόχος του συστήματος. Γι' αυτό και η προσπάθεια παραχάραξης της Ιστορίας με αιχμή τον αντικομμουνισμό και τη διαστρέβλωση των επιτευγμάτων του σοσιαλισμού συνεχίζεται και μετά το σχολείο, στο πανεπιστήμιο, στα διάφορα ψευτοϊστορικά ντοκιμαντέρ που παράγονται μαζικά τα τελευταία χρόνια ειδικά για την περίοδο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου με τάχα νέα στοιχεία, ακόμα και μέσα από διάφορες κινηματογραφικές ταινίες, τηλεοπτικές σειρές, μελέτες «προθύμων» κ.λπ.

Μελετάμε την Ιστορία, γνωρίζουμε, εμπνεόμαστε

Σήμερα, που η επίθεση αυτή εντείνεται, αναδεικνύεται όσο ποτέ η ανάγκη να παλέψουν όλοι και να διεκδικήσουν την ιστορική αλήθεια που στερούν από το λαό. Μια αλήθεια που θα βασίζεται σε επιστημονικές μεθόδους, σε έρευνες από αντικειμενικές πηγές και αρχεία. Οχι στην αποσπασματική αξιοποίηση «στοιχείων» για να φτιαχτεί τελικά μια ιστορική πραγματικότητα στα μέτρα των εκμεταλλευτών.

Το ΚΚΕ και η ΚΝΕ, βρίσκονται στην πρωτοπορία αυτής της προσπάθειας με διάφορους τρόπους και με κύριο γνώμονα ότι από την Ιστορία οι κομμουνιστές αντλούν διδάγματα, δύναμη και αισιοδοξία για τους αγώνες που συνεχίζονται μέχρι την τελική νίκη των λαών.

Οπως υπενθυμίζει η ΚΝΕ σε ανακοίνωσή της, με αφορμή την 28η Οκτώβρη και την παραχάραξη της Ιστορίας του Β' Παγκοσμίου Πολέμου: «Ο,τι γράφτηκε με αίμα δε σβήνει με βρώμικο μελάνι». «Εμπνεόμαστε από το έπος της Εθνικής Αντίστασης, από το μεγάλο Αντιφασιστικό Αγώνα του σοβιετικού λαού! Με όπλο την ιστορική πείρα και εμπιστοσύνη στην εργατική τάξη και τη νεολαία παλεύουμε ακόμα πιο θαρρετά!

Ο φασισμός ηττήθηκε στην Ελλάδα από την αντίσταση του ελληνικού λαού, και όχι από την "ενότητα και ομοψυχία όλων των Ελλήνων". Ο φασισμός ηττήθηκε από τους ενωμένους εργάτες και αγρότες, τις νέες και τους νέους. Ο ελληνικός λαός γύρισε την πλάτη στους εκμεταλλευτές του και πάλεψε για ανεξαρτησία και λαϊκή εξουσία!» «Οπως τότε έτσι και σήμερα δεν πειθαρχούμε στην πολιτική του κεφαλαίου και στα κόμματά του. Δεν πειθαρχούμε στο ρεαλισμό της υποταγής. Παλεύουμε για το σοσιαλισμό - κομμουνισμό που θα χτίσουμε εμείς και θα είναι καλύτερος απ' αυτόν που γνωρίσαμε, γιατί θα στηρίζεται στα θετικά του και θα αποφεύγει τα λάθη και τις αδυναμίες του».

Tags:

Κριτική στα νέα βιβλία

Βασική Κατηγορία:

Κείμενα

Δεν αποτελεί... εφόδιο η νωρίτερη εκμάθηση ανάγνωσης

jim — Sat, 14 Aug 2010 18:14:13 +0000

Μέσα από το παιχνίδι και την αλληλεπίδραση με τους ενήλικες τα παιδιά προετοιμάζονται καλύτερα για την εκμάθηση ανάγνωσης και τα παιδιά που μαθαίνουν να διαβάζουν στα 7 τους χρόνια δεν υστερούν σε τίποτα από αυτά που μαθαίνουν να διαβάζουν στα 5 τους, δείχνει μια πρόσφατη έρευνα

Στο καθημερινό υποχρεωτικό πρόγραμμα των 7 διδακτικών ωρών που θα παρακολουθούν τα παιδάκια στα 800 νέα ολοήμερα σχολεία, εντάσσονται από την Α' τάξη δύο ώρες αγγλικά και δύο ώρες «νέες τεχνολογίες» τη βδομάδα. Τα παραπάνω αποτυπώνονται και στις υπουργικές αποφάσεις που ορίζουν τα 800 αυτά δημοτικά σχολεία και το πρόγραμμά τους, που δημοσιεύτηκαν στις αρχές Ιούνη στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης και υπογράφονται από την υφυπουργό Παιδείας Εύη Χριστοφιλοπούλου. Επιβεβαιώνεται έτσι ότι τα παιδιά θα κληθούν σε μια ηλικία που δεν μπορούν ακόμα καλά - καλά να χειριστούν τη μητρική τους γλώσσα, να μαθαίνουν παράλληλα μια ξένη γλώσσα και μια... ηλεκτρονική γλώσσα.

Οι φωνές παιδαγωγών κι άλλων επιστημόνων, που αντιτίθενται στην όλο και νωρίτερη ένταξη τέτοιων μαθημάτων στο σχολείο, όλο και πληθαίνουν, καθώς πρόκειται για ένα εγχείρημα που έχει ξεκινήσει να εφαρμόζεται πολύ νωρίτερα σε άλλες καπιταλιστικές χώρες και έχουν αρχίσει να φαίνονται κάποια από τα αποτελέσματά του. Μια χαρακτηριστική και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα έρευνα (που σχετίζεται με το συγκεκριμένο θέμα) είναι αυτή που αφορά τη σύγκριση των ικανοτήτων ανάγνωσης (στη μητρική τους γλώσσα) των παιδιών που ξεκίνησαν να μαθαίνουν ανάγνωση στα πέντε τους χρόνια με αυτά που ξεκίνησαν στα εφτά:

Ερευνητής του πανεπιστημίου του Οτάγκο ανακάλυψε, για πρώτη φορά, ποσοτικές ενδείξεις ότι η διδασκαλία ανάγνωσης στα παιδιά από την ηλικία των πέντε ετών πιθανότατα δε θα καταστήσει ικανότερο το παιδί ως προς την ανάγνωση, από ένα άλλο παιδί που θα μάθει να διαβάζει αργότερα, π.χ. στην ηλικία των επτά χρόνων.

Η έρευνα (επιπέδου διδακτορικού) διενεργήθηκε από τον δόκτορα Σεμπάστιαν Σάγκεϊτ και εισήχθη στη «διακεκριμένη λίστα» διδακτορικών διατριβών του Πανεπιστημίου για το 2009. Ο δόκτορας Σάγκεϊτ βραβεύτηκε επίσης με μια περιζήτητη υποτροφία για Μεταδιδακτορική Ερευνα, για να συνεχίσει τις μελέτες του για την παιδική εκπαίδευση στο Πανεπιστήμιο του Βίτζμπουργκ στη Βαυαρία, ενώ άρθρα για αποτελέσματα της δουλειάς του έχουν δημοσιευθεί σε πολλές ιστοσελίδες της Νέας Ζηλανδίας και της Βρετανίας.

Δεν υστερούν σε τίποτα τα παιδιά που μαθαίνουν αργότερα ανάγνωση

Ξεκινώντας το 2007, ο δόκτωρ Σάγκεϊτ διενήργησε μια διεθνή έρευνα και μια δεύτερη στη Νέα Ζηλανδία, των οποίων τα συμπεράσματα αλληλο-επιβεβαιώνονται: Δηλαδή ότι δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ της αναγνωστικής ικανότητας πρώιμων (από την ηλικία των πέντε) και μεταγενέστερων (από την ηλικία των επτά) αναγνωστών, όταν αυτά τα παιδιά φτάνουν στον τελευταίο τους χρόνο στο Δημοτικό σχολείο, στην ηλικία των 11.

Συγκρίνοντας παιδιά από τα σχολεία Rudolf Steiner, όπου συνήθως αρχίζουν να μαθαίνουν να διαβάζουν από τα επτά, και παιδιά από τα δημόσια σχολεία, όπου αρχίζουν να μαθαίνουν να διαβάζουν από τα πέντε, βρήκε ότι εκείνα που έμαθαν να διαβάζουν αργότερα έφθαναν τις αναγνωστικές ικανότητες όσων παιδιών είχαν μάθει να διαβάζουν νωρίτερα, στην ηλικία των 11, δηλαδή κατά τον έβδομο χρόνο εκπαίδευσης.

Συνεπώς, η προηγούμενη διαδεδομένη άποψη, που ουδέποτε τέθηκε σε επιστημονική δοκιμασία, ότι τα παιδιά στη Νέα Ζηλανδία θα πρέπει να μάθουν να διαβάζουν από την ηλικία των πέντε, σήμερα φαίνεται ν' αμφισβητείται. Ο Δόκτωρ Σάγκεϊτ, σε τρία χρόνια έρευνας κατά τα οποία μελετήθηκαν περίπου 400 παιδιά της Νέας Ζηλανδίας, δεν εντόπισε καμία στατιστική ένδειξη του οποιουδήποτε προτερήματος ως προς την εκμάθηση της ανάγνωσης από την ηλικία των πέντε.

Αποφάσισε να μελετήσει την παιδική ανάγνωση, επειδή δεν μπόρεσε να βρει καμία ποσοτικά ελεγχόμενη έρευνα στον αγγλόφωνο κόσμο, η οποία να επιβεβαιώνει ότι όσα παιδιά μαθαίνουν να διαβάζουν σε μεγαλύτερη ηλικία βρίσκονται σε πλεονεκτική ή σε μειονεκτική θέση. Εντόπισε μόνο μια μεθοδολογικά αδύναμη μελέτη που διεξήχθη το 1974, και τίποτε έκτοτε. Εντούτοις, ο κόσμος ακόμη επιμένει ότι η πρώιμη εκμάθησης ανάγνωσης είναι σημαντική για τα επιτεύγματα και την επιτυχία ενός παιδιού στο μέλλον. Παραδέχτηκε ότι και ο ίδιος εξεπλάγη από τα ευρήματα της έρευνάς του.

Τα παιδιά μαθαίνουν μέσα από το παιχνίδι

Ο ίδιος ο επιστήμονας εξηγεί ότι «τα παιδιά που μαθαίνουν να διαβάζουν σε μεγαλύτερη ηλικία, μέχρι εκείνη τη στιγμή, μαθαίνουν μέσα από το παιχνίδι, τη γλώσσα, την αλληλεπίδραση με τους ενηλίκους, και αυτή η μακρόχρονη εκμάθησή τους δεν είναι μειονέκτημα. Αντίθετα, αυτές οι δραστηριότητες προετοιμάζουν το έδαφος καλά για μετέπειτα εξέλιξη της ανάγνωσης».

Ο δρ. Σαγκέιτ διεξήγαγε τρεις μελέτες μέσα σε τρία χρόνια για να αποκτήσει τα στοιχεία του. Καταρχήν, επανεξέτασε τα στοιχεία που συνελέγησαν από το Πρόγραμμα για τη Διεθνή Εκτίμηση των Μαθητών 2006 (γνωστό και ως PISA Study) από 54 χώρες όπου βρέθηκε πως μέχρι την ηλικία των 15, δεν υπήρχε κανένα πλεονέκτημα από το να μάθει κανείς να διαβάζει από την ηλικία των 5. Αυτή η πρώτη μελέτη δημοσιεύτηκε πρόσφατα στη Διεθνή Εφημερίδα των Εκπαιδευτικών Μελετών.

Στη συνέχεια, διεξήγαγε δύο μελέτες που βασίζονται σε έρευνα στη Νέα Ζηλανδία. Η πρώτη συνέκρινε τις δυνατότητες ανάγνωσης 54 παιδιών που πήγαιναν στα σχολεία Runtolf Steiner (όπου ξεκινούν την ανάγνωση σε ηλικία 7 χρόνων) με άλλα 50 παιδιά που πήγαιναν σε δημοτικά σχολεία. Τα παιδιά ελέγχθηκαν σε ηλικία των 12 ετών, στα κρατικά σχολεία μέσης εκπαίδευσης στο Nunedin, Christchurch και Hastings (περιοχές της Νέας Ζηλανδίας).

Η μελέτη πήρε υπόψη της το μορφωτικό περιβάλλον στο σπίτι, στην οικονομική κατάσταση των γονιών, τη δεκατημόρια κατανομή του σχολείου (όπου υπολογίζονται οι οικονομικοί και κοινωνικοί παράγοντες της κοινότητας στην οποία ανήκει), την ικανότητα του λεξιλογίου τους (που ονομάζεται δεκτικό λεξιλόγιο), την εθνότητα και το φύλλο. Στη συνέχεια, μετρήθηκε η ευφράδεια ανάγνωσής τους και η κατανόησή τους, όπου φάνηκε πως «δεν υπήρχαν διαφορές» στην ηλικία των 12 στην ικανότητα ανάγνωσης ανάμεσα στους μαθητές που ξεκίνησαν νωρίτερα και σε αυτούς που ξεκίνησαν αργότερα την ανάγνωση.

Η τρίτη και τελευταία μελέτη του δρ. Σαγκέιτ ερευνούσε την ανάγνωση από την πρώτη έως την τελευταία ημέρα του δημοτικού σχολείου, ώστε να βρεθούν τυχόν διαφορές στη σχολική εμπειρία και της διδακτέας ύλης των δύο διαφορετικών τύπων σχολείων που θα είχαν σαν αποτέλεσμα την ικανότητα των παιδιών του σχολείου Rudolf Steiner να φτάσουν στο ίδιο επίπεδο ανάγνωσης με τα άλλα παιδιά στην ηλικία των 12. Και αυτή η τρίτη μελέτη κατέληξε στα ίδια συμπεράσματα με τις δύο προηγούμενες.

Tags:

Άρθρα - Μελέτες

Κριτική στα νέα βιβλία

Βασική Κατηγορία:

Κείμενα

ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ : Διαρκής στόχος το χτύπημα του ορθολογισμού

jim — Sat, 17 Jul 2010 13:44:53 +0000

Στην «παιδαγωγική αγορά» των «επιστημόνων» που μεταφράζουν αυτολεξεί τις εντολές του ΟΟΣΑ και της ΕΕ θα έχουμε σχολεία που θα βγάζουν τα παιδιά των λαϊκών στρωμάτων με λίγα μαθήματα, λίγη γνώση, λίγο κόπο. Και τα «άλλα» παιδιά θα βγάζουν τα σχολεία που δε θα εφαρμόζουν τους κανόνες που εφαρμόζονται στα λαϊκά σχολεία. Σ' αυτά τα λαϊκά σχολεία θα φτάνουν για τους μαθητές «δέκα κολυβογράμματα» για να μπορούν να ανταποκριθούν στη δουλειά που θα τους αναθέσει η «αγορά» του καπιταλιστικού μεσαίωνα. Το θέμα της έκθεσης στη Γ' Λυκείου φέτος ήταν ενδεικτικό: «Στη ζωή του ο μαθητής θα αλλάξει δέκα επαγγέλματα». Οπότε δε χρειάζεται «να γίνει κάτι» (όπως έλεγαν οι παλιοί). Τώρα πρέπει «να ξέρει πώς να μαθαίνει» οτιδήποτε καινούριο του αναθέσει το αφεντικό να διαχειριστεί ...εφ' όρου ζωής. Δηλαδή, όπως ομολογούν κι οι ίδιοι: «Λίγα μαθηματικά, λίγα ελληνικά, λίγα αγγλικά και λίγο κομπιούτερ». Τα άλλα θα τα μάθει ...«στην πορεία», σαν τα παλιά «τσιράκια», που μάθαιναν απ' την εμπειρία τους δίπλα στον «κάλφα», δουλεύοντας τσάμπα φυσικά.

Για να περάσουν αυτήν τη λογική στη λαϊκή οικογένεια, οι ίδιοι που δημιουργούν εμπόδια στην πορεία των παιδιών της εργατικής τάξης, την ίδια στιγμή φλομώνουν τον κόσμο με τη συστηματική προπαγάνδα: «Οι σπουδές δε χρειάζονται κι από κει άνεργος βγαίνεις», «Καλύτερα είναι να ακολουθήσουν το δρόμο της μαθητείας, της κατάρτισης νωρίς - νωρίς για να βγουν στη δουλειά γρήγορα», «Δυσκολεύονται να μάθουν και "δεν τα παίρνουν", άρα να τους δώσουμε πιο εύκολα». Λες και τα παιδιά της εργατικής τάξης είναι γεννημένα για τα «εύκολα» και «εύπεπτα», ενώ τα δικά τους είναι γεννημένα για τα μεγάλα και τα δύσκολα.

Υπάρχει και προγενέστερη εμπειρία

Μέσα σ' αυτά τα πλαίσια είναι και η τελευταία μείωση της ύλης στα θετικά μαθήματα, μέσα απ' την οποία επιδίωξή τους είναι η διαρκής υποβάθμιση του περιεχομένου της παρεχόμενης γνώσης και το σπρώξιμο των παιδιών της εργατικής τάξης αποκλειστικά στην εκμάθηση δεξιοτήτων. Εκεί στόχευαν και το 1998, με τη «μεταρρύθμιση Αρσένη», όταν στο όνομα των «15 μαθημάτων» που «έδιναν» τα παιδιά, μείωσαν δραματικά την ύλη των Μαθηματικών της Γ' Λυκείου (απ' τα 11 κεφάλαια άφησαν τα ...5), με αποτέλεσμα να πέσει κατακόρυφα το μορφωτικό υπόβαθρο ακόμα και των αριστούχων μαθητών που έμπαιναν στο Πανεπιστήμιο. Από τότε με συνεχή: «1) Αφαίρεση των περισσοτέρων αποδείξεων. Υποβάθμιση του ρόλου της Απόδειξης. 2) Αφαίρεση δομικών εννοιών της Αλγεβρας, μείωση της Ευκλείδειας Γεωμετρίας. 3) Ενίσχυση Υπολογιστικών Μαθηματικών. Ενίσχυση Εφαρμοσμένων Μαθηματικών» (όπως παρατηρεί ο πανεπιστημιακός Νίκος Παπαλεξίου- «Ριζοσπάστης» 25/6/2010), συνεχίζουν και διευρύνουν τη συστηματική προσπάθεια να χτυπηθεί μέσα στο μυαλό των μαθητών η ορθολογική σκέψη. Ο καπιταλισμός δε θέλει σκεπτόμενους ορθολογικά εργαζόμενους. Θέλει μυαλά «χτυπημένα στο μίξερ» της «νέας τάξης». Αυτή την κατεύθυνση υπηρετεί και η νέα μείωση της ύλης.

Ετσι αφαιρούν από την ύλη της Γ' Λυκείου το Θεώρημα L' Hospital, καταδικάζοντας το μαθητή να «πασαλείψει» ελάχιστα όρια, μόνο με υπολογισμούς και απομνημόνευση απλών μεθοδολογιών, χωρίς να μπει ποτέ στη γενίκευση. Να πάει στο Πανεπιστήμιο με ακόμα λιγότερες γνώσεις.
Αφαιρούν το «Αόριστο Ολοκλήρωμα», αλλά αφήνουν το «Ορισμένο», περιορίζοντας έτσι τη διδασκαλία στο υπολογιστικό μέρος ελάχιστων μόνο Ολοκληρωμάτων κι εμποδίζοντας τη θεωρητικοποίηση και τη γενίκευση.

Δεν μπορεί να απομονώνεται η θεωρία από την πράξη

Τα μαθηματικά έχουν ένα «βαθμό δυσκολίας», όχι γιατί «είναι δύσκολα απ' τη φύση τους», αλλά γιατί είναι στραβός ο τρόπος που διδάσκονται. Το εκπαιδευτικό σύστημα στη χώρα μας δεν μπορεί και δε θέλει να αντιληφθεί ότι δεν μπορούν να απομονώνονται οι δύο πλευρές της διδασκαλίας - η θεωρία και η πράξη.

Αν «κάνεις» π.χ. εξισώσεις χωρίς να διδάσκεις πού τις χρησιμοποιείς, κανένας μαθητής δεν καταλαβαίνει τι κάνει. Αν κάνεις ανάποδα μόνο τους «λογαριασμούς» χωρίς να γενικεύσεις και να δημιουργείς «θεωρία», πάλι «μισή» δουλειά κάνεις. Ετσι όταν σήμερα αφαιρούν από την ύλη της Α' Γυμνασίου την παράγραφο «προβλήματα με εξισώσεις» και στη Β' Γυμνασίου την παράγραφο «επίλυση τύπων», στερούν από το μαθητή τη δυνατότητα να «δει» τη χρήση των εξισώσεων στη ζωή και στην επιστήμη. Να νιώσει ότι τα φαινόμενα της φύσης και της ζωής περιγράφονται και «λύνονται» με μαθηματικούς τύπους. Κι όλα αυτά στο όνομα της ...«δυσκολίας». Και μ' αυτόν τον τρόπο ακριβώς αναπαράγουν τη δυσκολία των μαθητών στα μαθηματικά, που οφείλεται στη μέχρι τώρα φορμαλιστική τους αποκλειστικά προσέγγιση μέσα στις σχολικές αίθουσες και στα βιβλία. Χαρακτηριστικό και συνηθισμένο είναι το ερώτημα των μαθητών: «Σε τι θα μας χρησιμεύσουν, κύριε, οι εξισώσεις;». Και το υπουργείο σήμερα τους απαντά: «Να μη σε νοιάζει εσένα!!!».

Ολοκληρωμένη επανεξέταση της ύλης με το πρίσμα της επιστήμης και της παιδαγωγικής

Ετσι αυτοί που έχουν την ευθύνη στο υπουργείο μοιάζουν να έχουν τη λογική «πονάει χέρι - κόβει χέρι» - «δυσκολεύονται τα παιδιά στα Μαθηματικά; Αντί να τα βοηθήσουμε, με κάθε τρόπο να μάθουν, μειώνουμε ή κι αλλάζουμε τα Μαθηματικά».

Η διαφωνία μας δεν οφείλεται κυρίως στο μέγεθος της ύλης, αλλά περισσότερο στη διάρθρωση, στον προσανατολισμό και στο περιεχόμενο της ύλης που απορρέει από το χαρακτήρα του σχολείου, την αντικειμενική σύνδεσή του με την κοινωνία της εκμετάλλευσης. Η όποια μεταρρύθμιση της ύλης χρειάζεται συνολική και ολοκληρωμένη επανεξέταση κάτω από το πρίσμα της επιστήμης και της παιδαγωγικής, μέσα στα πλαίσια ενός ενιαίου για όλα τα παιδιά σχολείου, μιας κοινωνίας που στο επίκεντρό της θα βάζει τις ανάγκες του ανθρώπου και έτσι το σχολείο δε θα είναι έρμαιο της προπαγάνδας και των σκοπιμοτήτων των παπαγάλων του συστήματος της νέας καπιταλιστικής τάξης.

Μάνος ΔΟΥΚΑΣ
Μαθηματικός, μέλος της Πανελλαδικής Γραμματείας Εκπαιδευτικών του ΠΑΜΕ

Tags:

Κριτική στα νέα βιβλία

Βασική Κατηγορία:

Κείμενα

Για τη μείωση της ύλης στο μάθημα της Χημείας. Στόχος να ξεφύγει η διδασκαλία της Χημείας από τις αυστηρές αρχές της επιστήμης

jim — Tue, 13 Jul 2010 16:39:56 +0000

Η προσπάθεια εναρμόνισης της Χημείας με τα «σύγχρονα» διεθνή δεδομένα έχει ξεκινήσει από το 1997, όταν κυκλοφόρησαν τα αναμορφωμένα βιβλία του Γυμνασίου, όπου γινόταν αναφορά στο αναλυτικό πρόγραμμα της Χημείας της Αυστραλίας, του οποίου σκοπός είναι «να ξεφύγει η διδασκαλία της Χημείας από τις αυστηρές αρχές της επιστήμης»! Αυτός ο στόχος πραγματοποιείται διδακτικά με τη διαδικασία της αναπλαισίωσης, δηλαδή της παραποίησης της επιστημονικής γνώσης, την αντικατάσταση των επιστημονικών εννοιών από ψευδοέννοιες, την εστίαση στην ποιοτική εξήγηση των χημικών φαινομένων, την αποδυνάμωση της ατομικής θεωρίας, ενώ οι μαθητές καλούνται να κατασκευάσουν την «ατομική» - δηλαδή υποκειμενική - αντίληψη για τα φαινόμενα.

Η Χημεία, η επιστήμη που εξετάζει τις ποιοτικές αλλαγές των υλικών συστημάτων, που προκύπτουν ως συνέπεια της αλλαγής της ποσοτικής τους σύστασης, διδάσκεται εστιάζοντας στο ποιοτικό επίπεδο! Αφαιρούνται ακόμα και απλοί ποσοτικοί υπολογισμοί στα διαλύματα. Η διδασκαλία προσανατολίζεται στη μακροσκοπική εξήγηση των φαινομένων, ενώ ταυτόχρονα υποβαθμίζεται οποιαδήποτε εξήγηση σε μικροσκοπικό επίπεδο, διότι η ατομική θεωρία έχει καταρριφθεί, ενώ η ύπαρξη των ατόμων αμφισβητείται, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στα σχολικά βιβλία... Αυτή η αντίληψη είναι υπεύθυνη για τη δημιουργία παρανοήσεων στους μαθητές στις βασικές έννοιες, όπως άτομο, στοιχείο, ιόν, μόριο, χημική ένωση, χημική αντίδραση και η σύγχυση ενισχύεται από τη διδασκαλία ψευδοεννοιών, όπως απλή ουσία, σύνθετη ουσία, βαθιά μεταβολή.

Αφαιρούνται βασικές έννοιες

Και ενώ ο τρόπος διδασκαλίας των βασικών εννοιών στο Γυμνάσιο είναι υπεύθυνος για τη δημιουργία παρανοήσεων, οι βασικές έννοιες (δομικά συστατικά της ύλης και ταξινόμηση της ύλης) αφαιρούνται από την Α' Λυκείου. Είναι αρκετά αυτά που διδάχθηκαν οι μαθητές στο Γυμνάσιο... Αρα, οι μαθητές θα τελειώνουν την Α' Λυκείου χωρίς να κατανοούν απλά φαινόμενα, όπως γιατί η ζάχαρη όταν διαλύεται στο νερό δεν εξαφανίζεται, γιατί ο πάγος όταν λιώνει δεν αλλάζει η ποσοτική σύσταση των δομικών του συστατικών. Αφού δε χρειάζονται άτομα, μόρια ή ιόντα για να εξηγηθούν οι χημικές μεταβολές της υλικής πραγματικότητας, «αφαιρείται» και η ονοματολογία.

Πολλές φορές επιλέγεται ο πλέον δύσκολος, αποστεωμένος, μαθηματικοποιημένος και ασυνάρτητος τρόπος επεξεργασίας ενός θέματος, ώστε να θεωρηθεί αναγκαία η μείωση της ύλης, που συνιστά στρατηγικό στόχο των αναδιαρθρώσεων και μέσο ανώδυνης εκτόνωσης της δυσαρέσκειας μαθητών, γονιών και εκπαιδευτικών. Γι' αυτό πραγματοποιείται μεγαλύτερη μείωση της ύλης στις Φυσικές Επιστήμες στο Δημοτικό, στα Μαθηματικά της Ε' και Στ' Δημοτικού, στη Φυσική του Γυμνασίου. Αποκορύφωμα αυτής της κατάστασης είναι το βιβλίο Χημείας της Γ' Γυμνασίου, όπου επιλέχθηκε η διδασκαλία χημικών αντιδράσεων σε ιοντική μορφή, δύσκολη προσέγγιση ακόμα και για μαθητές Β' - Γ' Λυκείου θετικής κατεύθυνσης, για να προταθεί μείωση της ύλης κατά 41%! Επιπρόσθετα, αναδιατάσσεται η ύλη της Γ' Γυμνασίου για να εστιάσει στις ενώσεις του άνθρακα, λαμβάνοντας υπόψη ότι το μάθημα διδάσκεται μία ώρα την εβδομάδα, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα ενότητες, όπως τα οξέα, βάσεις, πεχά, περιοδικό σύστημα να μη διδαχθούν ή να διδαχθούν περιληπτικά. Αργότερα, στην Α' Λυκείου το πεχά αφαιρείται γιατί διδάσκεται στο Γυμνάσιο...

Ο τομέας της σύνθεσης των οργανικών ενώσεων ήταν πάντοτε στο στόχαστρο των αναδιαρθρώσεων, διότι στον τομέα αυτό δεν μπορεί κανείς να αμφισβητήσει την ύπαρξη των ατόμων. Πραγματικά κάποιες παρασκευές οργανικών ενώσεων στη Β' Λυκείου δεν είχαν καμιά πρακτική εφαρμογή στο εργαστήριο, αυτός όμως δεν είναι λόγος για να αφαιρούνται οι παρασκευές σχεδόν όλων των οργανικών ενώσεων.

Απαξιώνεται η γνώση

Το ζήτημα της μείωσης της ύλης των θετικών επιστημών δεν είναι μόνο ποσοτικό ζήτημα, αλλά και ποιοτικό, σχετίζεται με το κατά πόσο το συγκεκριμένο περιεχόμενο παρέχει μια επιστημονική κοσμοθεώρηση για τον υλικό κόσμο. Οποιοδήποτε βιβλίο και αναλυτικό πρόγραμμα που καλεί το μαθητή να κατασκευάσει την υποκειμενική του αντίληψη για τα φαινόμενα, που αμφισβητεί την ύπαρξη των ατόμων, που θεωρεί ότι καταρρίφθηκε η ατομική θεωρία, που υποβαθμίζει το περιοδικό σύστημα σε μέθοδο ταξινόμησης βιβλίων στα ράφια βιβλιοπωλείου, δεν μπορεί να δώσει μια σφαιρική επιστημονική αντίληψη για τα φαινόμενα του υλικού κόσμου. Οι μαθητές στο Λύκειο και αργότερα στο Πανεπιστήμιο θα προσπαθούν να μάθουν Χημεία χωρίς άτομα, με συγχύσεις σε βασικές έννοιες, χωρίς να έχουν κατανοήσει την ενότητα ποσότητας και ποιότητας των υλικών συστημάτων. Και μετά φταίνε οι μαθητές που αποστρέφονται τη Χημεία, φταίει ο δημόσιος χαρακτήρας του σχολείου, φταίει που δεν πληρώνουν οι μαθητές, γι' αυτό και δε μαθαίνουν...

Με τη μείωση της ύλης, η κυβέρνηση προσπαθεί επίσης να αποπροσανατολίσει το λαό πατώντας στο αναμφισβήτητο φόρτωμα της ζωής των μαθητών, αποκρύπτει τους βασικούς της στόχους, που είναι η απαξίωση της γνώσης, η υποκατάστασή της από δεξιότητες, που καθιστούν τη μάθηση ατομική ευθύνη για να θεωρηθεί αναγκαία η διά βίου μάθηση.

Απάντηση και στο μορφωτικό μεσαίωνα

Η επίθεση αυτή είναι άμεσα συνδεδεμένη με την εξέλιξη της καπιταλιστικής οικονομικής κρίσης. Διότι με αυτόν τον τρόπο υλοποιείται ο βασικός σκοπός του αστικού κράτους, που εκφράζεται τόσο στη δομή όσο και στο περιεχόμενο της εκπαίδευσης, που είναι η παραγωγή φτηνού εργατικού δυναμικού που δεν έχει και δε διεκδικεί δικαιώματα ώστε να αποδίδει το μέγιστο κέρδος στους εργοδότες.

Απάντηση στο μορφωτικό μεσαίωνα είναι η οργάνωση της ανυπακοής σε κάθε σχολείο, σε κάθε σχολική αίθουσα, σε κάθε μάθημα, για τη διεκδίκηση του σχολείου των σύγχρονων λαϊκών αναγκών, στην κοινωνία που θα καταργήσει την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Διότι μόνο αυτή η κοινωνία κατοχυρώνει την επιστημονικότητα της γνώσης, δεν απαξιώνει τον άνθρωπο και θεωρεί τη μόρφωσή του δικαίωμα.

Ενδεικτική βιβλιογραφία από το περιοδικό «Θέματα Παιδείας»:

Φιλοσοφικά διλήμματα κατά την ανάπτυξη της επιστήμης της Χημείας (τεύχος 25),

Η διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών στο δημοτικό (τ. 27),

Κριτική θεώρηση των αλλαγών στη διδασκαλία της Χημείας (τ. 30),

Για τα βιβλία Χημείας Γυμνασίου (τ. 32).

Μαργαρίτα ΚΟΥΣΑΘΑΝΑ
Χημικός, μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του περιοδικού «Θέματα Παιδείας» και μέλος του ΠΑΜΕ Εκπαιδευτικών

Tags:

Κριτική στα νέα βιβλία

Βασική Κατηγορία:

Κείμενα